amedia

“Thiết Kế Trong Đối Thoại” của Friedman Benda: Phỏng vấn Andile Dyalvane về điêu khắc gốm

08-02-2021 21:57:29


Ngày 1 tháng 4 năm 2020, phòng trưng bày nghệ thuật New York Friedman Benda khởi xướng một loạt phỏng vấn online nhằm nối kết các cá nhân trên khắp thế giới với những tiếng nói hàng đầu trong ngành sáng tạo. Design in Dialogue (Thiết Kế Trong Đối Thoại) là một chương trình đối thoại được dẫn dắt luân phiên bởi nhà sử học – giám tuyển Glenn Adamson và nhà thiết kế Stephen Burks. Họ kết nối với các nhà thiết kế, nhà chế tác, nhà phê bình và giám tuyển, cùng nhau chiêm nghiệm về sự nghiệp và tiến trình sáng tạo của mình. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 và tình trạng phong toả toàn cầu, các cuộc đối thoại này được tổ chức trực tuyến trên Zoom suốt 1 tiếng đồng hồ, cho bất cứ ai trên thế giới cũng có thể tham dự, và kèm theo một phần hỏi đáp dành cho khán giả. Từ đó đến nay, Friedman Benda đã cho ra mắt hơn 40 buổi đối thoại, và sẽ còn tiếp tục với một danh sách dài các khách mời tương lai – mỗi vị khách sẽ mang lại một góc nhìn riêng biệt về óc mẫn cảm, những mơ mộng và ký ức của các nhân vật chủ chốt trong ngành sáng tạo ngày nay.

Ngày 9 tháng 12 năm 2020, Thiết Kế Trong Đối Thoại chào đón Andile Dyalvane, nghệ sĩ gốm sứ người Nam Phi hiện đang thực hiện một trong các đồ án nhiều tham vọng nhất của mình: một bộ ghế ngồi mang tính điêu khắc, lấy cảm hứng từ tập tự điển biểu tượng mang tên iThongo (có nghĩa là Mộng Cảnh của Tổ Tông) của chính anh. Dyalvane mô tả đồ án đầy sức cộng hưởng này – đồ án chịu ảnh hưởng từ nghề nghiệp của anh với tư cách là người chữa bệnh cộng đồng của bộ tộc Amaxhosa – là “một cuộc tụ họp của những giấc mơ – những giấc mơ ngự trong tâm hồn chúng ta, do linh hồn của tổ tiên chúng ta níu giữ.” Trong cuộc đối thoại với Glenn Adamson, Dyalvane đã khai phá quá trình đào tạo nghệ thuật của mình và những sự ảnh hưởng đã đưa đến đồ án lớn này. Đồ án đã được trưng bày tại

Southern Guild ở Cape Town đến ngày 5 tháng 2, và sẽ được đưa đến Friedman Benda vào tháng 5 năm 2021.

 

Ảnh chụp triển lãm của “Andile Dyalvane: Camagu” ở Friedman Benda vào năm 2016

 

Dyalvane khơi mào cuộc đối thoại bằng cách chia sẻ về niềm hứng thú anh dành cho gốm sứ từ lúc còn rất nhỏ, bắt đầu từ thú vui chơi đất sét hoàn toàn bản năng. Tuy không được chỉ dạy hay đào tạo gì trong lĩnh vực nghệ thuật, mà cũng chưa từng nhìn thấy ai dùng đất sét làm chất liệu nghệ thuật điêu khắc, Dyalvane bị thu hút một cách tự nhiên vào môn thủ công này, và cuối cùng đã theo đuổi ngành nghệ thuật ở đại học. “Lần đầu tiên tôi thật sự đụng đến đất sét một cách chuyên nghiệp là vào năm 1996,” Dyalvane hồi tưởng. “Trước đó, tôi lớn lên ở miền đông Cape (Nam Phi), tại một vùng quê, đại loại là làm nông dân – làm mục đồng. Nhiệm vụ của tôi là thế. Có gia súc, có đất, có mọi việc được giao cho mình làm, ngay từ nhỏ. Hồi ấy tôi cố kiếm thời gian đi tìm đất sét chơi, và đó bị xem là trò trẻ con. Trẻ nhỏ không nên làm thế, mà phải làm việc A, B, C. Nhưng tôi thấy mình bị cuốn hút vào thứ chất liệu này, dẫu chẳng hiểu về khía cạnh kỹ thuật của nó và thậm chí chẳng thấy ai tạo tác vật dụng, tác phẩm, chậu ấm gì cả.”

 

Ảnh chụp triển lãm của “Andile Dyalvane: Camagu” ở Friedman Benda vào năm 2016

 

Trước khi làm việc với gốm sứ một cách chuyên nghiệp, Dyalvane rất mê vẽ. Anh diễn tả việc các đồ án và ý tưởng lớn hình thành nhờ thông tin từ các phác thảo của mình ra sao – trong số đó có bộ ghế điêu khắc được trình làng tại iThongo, triển lãm sẽ tổ chức ở Friedman Benda vào tháng 4 năm 2021. Anh diễn tả,“Một hình ảnh sống động xuất hiện, chỉ trong một phần giây, trong lúc tôi đang ngủ, khi tôi chuyện trò với ai đó, nghe nhạc, hay bận bịu với một tác phẩm khác. Nếu tôi hiện không ở xưởng, cách duy nhất để trút áp lực đó ra là dùng tập phác thảo, để ghi lại hình ảnh. Đó là một cách thiền định. Hồi tôi học đại học, có một bài tập gọi là “vẽ cho thiết kế”, người ta yêu cầu chúng tôi vẽ tranh tả thực – kiểu như tranh tĩnh vật – rồi giản lược nó thành một, hai, ba nét, đến khi không nhận ra nó là gì nữa. Giờ tôi vẫn còn tập bài tập ấy, và tôi nghĩ nó là một bài tập tuyệt vời. Với tất cả các bộ sưu tập tôi đã thực hiện qua năm tháng, tôi tạo ra một biểu tượng cho từng bộ, rồi làm con dấu ấn dưới biểu tượng ấy. Rồi tôi bắt đầu tập dùng bút lông – kỹ năng mà tôi đã được tiếp xúclúc còn ở Đài Loan, và tôi đã nhìn thấy rất nhiều biểu tượng mà không thật sự hiểu chúng có nghĩa gì. Tôi nhìn thấy những nhóm người ngồi, một số nhân vật trong gia đình hay cộng đồng mình – ai đó thực hiện một nhiệm vụ nhất định nào đó. Tôi nhận ra những thông điệp đó có ý gì – tôi hiểu chúng là lời nhắc nhở từ các tiền nhân rằng tôi cần ghi chúng lại, và tạo ra các biểu tượng này, rồi cho chúng một ý nghĩa và tên gọi.

 

(trái) Gudu II (cỡ trung), Clan of My Mother (Bộ Tộc của Mẹ Tôi), 2016 / (phải) Ngwanya II, Praise Name Series, 2016

 

iThongo chứa một bộ sưu tập lớn gồm các ghế ngồi mang phong cách điêu khắc bằng gốm sứ, thể hiện tinh thần tôn vinh tổ tiên của các giả. iThongo trong tiếng Xhosa có nghĩa là “Ancestral Dreamscape” – Mộng Cảnh của Tổ Tông – chỉ thứ phương tiện mà tổ tiên dùng để truyền đạt thông điệp cho con cháu. Các ghế đẩu, ghế dựa và ghế băng dạng điêu khắc được trưng bày theo phong tục hội họp nghi lễ của Xhosa, theo lối bài trí vòng tròn quanh lò sưởi và các món thảo mộc cúng tế. Hình thái tinh xảo của từng món đồ được xây dựng chỉ trên một mẫu tranh pictogram hoặc hình chạm khắc lấy từ gần 200 biểu tượng mà Dyalvane đã tạo ra, nhằm biểu thị các từ ngữ quan trọng trong đời sống của người Xhosa – như entshonalanga (bình minh), igubu (trống), umalusi (mục đồng) và izilo (động vật totem). Lấy cảm hứng từ kỷ niệm riêng của Dyalvane và nhiều tạo tác Châu Phi phong phú, các mẫu ghế này đều được thiết kế cho chỗ ngồi gần sát mặt đất, vì mặt đất được xem là cửa ngõ cổ xưa giúp người ta giao thiệp với tiền nhân.

 

Tất cả hình ảnh đều do Adriaan Louw thực hiện, Friedman Benda, Southern Guild và Andile Dyalvane cung cấp

 

Các tác phẩm được đưa hoàn toàn về quê nhà can Dyalvane ở Ngobozana, Đông Cape, để gia đình và cộng đồng lớn của nghệ sĩ có dịp chiêm ngưỡng chúng vào tháng 11 vừa qua. “Những chiếc ghế này chuyên chở cho tôi con đường về nhà, con đường khôi phục những gì đã mất của cộng đồng tôi. Tôi là người duy nhất trong cộng đồng mình tạo ra những tác phẩm như vậy, nhưng không phải kẻ duy nhất có năng lực đó. Chỉ vì tôi được tiếp xúc nhiều, tôi đáp lại tiếng gọi dành cho mình, và may mắn được học hành. Tôi cho các tác phẩm về quê nhà để là nói – hãy nhớ mình là ai, nhớ mình đã đánh mất những gì.”

 

uMnga, iNkomo, và iZilo

 

uTyani, iMpepho, và uMalusi

 

uMama (Mẹ)

 

uMama (Mẹ) - ảnh chi tiết

 

uMama và uMpumalanga

 

iMpepho (Cây xô thơm)

 

iMpepho (Cây xô thơm) Detail

 

ngobozana và uYalezo

 

iGubu (Trống) II

 

iGubu (Trống) II - ảnh chi tiết

 

Chân dung Andile Dyalvane

 

Biên dịch: HC

Xem bài viết gốc trên DESIGNBOOM tại đây


A.M.C STUDIO

A.M.C kết nối

Lượt xem

  • Đang xem:
  • Tổng lượt xem: