amedia

Tiếng vĩ cầm trong sân ga tàu điện ngầm

15-11-2016 16:19:54


Tiếng vĩ cầm trong sân ga tàu điện ngầm 


(Trích dịch bài của The Washington Post - Pearls before breakfast)

Chàng trai đó bước vào ga, tới vị trí gần tường và cạnh sọt rác. Lấy cây vĩ cầm ra khỏi hộp, anh để hộp mở dưới chân mình, bỏ vài vào đồng lẻ rồi bắt đầu chơi. Đó là 7:51, giữa giờ cao điểm của ga. Trong 43 phút, anh đã chơi 6 tuyệt phẩm cổ điển và có 1097 người đã đi ngang qua. Phần lớn trong số họ đang trên đường đi làm tại công sở.

Mỗi người đi qua chàng trai này đều có những sự lựa chọn nhanh cho chính mình cũng giống những người trong cùng cộng đồng của một thành phố lớn chứng kiến nghệ sĩ biểu diễn trên đường phố: Dừng lại để nghe? Đi tiếp với sự khó chịu với cảm giác tội lỗi và bực bội sự đòi hỏi tham lam về thời gian và cả ví tiền của mình? Bạn có quẳng vào một đồng lẻ, dù chỉ để tỏ ra lịch sự? Quyết định của bạn sẽ thay đổi ra sao nếu anh ấy chơi dở tệ? Còn nếu anh ấy chơi hay tuyệt thì sao? Bạn có thời gian dành cho cái đẹp? Bạn có nên làm vậy? Sự tính toán đạo đức ở thời điểm này là gì?

Vào ngày thứ 6 tháng giêng những câu hỏi đó được trả lời công khai theo một cách bất thường. Không ai biết rằng chàng trai kéo vĩ cầm xoay lưng vào bờ tường trần trụi gần thang máy trượt này là một trong những nhạc công cổ điển tuyệt vời nhất của thế giới, chơi những bài nhạc hay nhất từng được viết ra trên một trong những cây vĩ cầm có giá trị nhất từng được sản xuất. Anh ấy biểu diễn theo sự dàn dựng của The Washington Post như là một thí nghiệm về khung cảnh, cảm nhận và sự ưu tiên - cũng như về một bài tập đập vào mắt về trình độ cảm nhận của công chúng: Trong một khung cảnh tầm thường vào một thời gian bất tiện, liệu cái đẹp có vượt lên trên?

Chàng nhạc công không chơi những bản nhạc quen vì sự quen thuộc sẽ có thể lôi kéo sự chú ý. Đó không còn là cuộc kiểm tra nữa. Những tuyệt phẩm này đã vượt qua hàng thế kỷ chỉ nhờ vào sự chói sáng của chúng, lan tỏa âm nhạc hợp với vẻ hùng vĩ của những tòa thánh và sảnh đường nhà hát lớn.

Thiết kế âm dường như ổn một cách đáng ngạc nhiên. Dù với thiết kế thiên về công năng, khoảng trống giữa thang máy và bên ngoài bằng một cách nào đó đã phản xạ âm thanh lại tròn trịa và đầy đủ. Vĩ cầm là một nhạc cụ được coi là giống giọng nói của con người, và trong bàn tay bậc thầy của người nhạc công, nó nức nở, cười và hát - ngây ngất, tiếc nuối, giục giã, trìu mến, vẽ vãn, trau chuốt, đùa giỡn, lãng mạn, vui vẻ, chào mừng, lộng lẫy.

Vậy đó, bạn nghĩ chuyện gì sẽ xảy ra?

Chờ chút, chúng ta sẽ nhờ chuyên gia giúp đỡ.

Leonard Slatkin, giám đốc nhạc của National Symphony Orchestra, được hỏi cùng câu hỏi này. Ông ta nghĩ chuyện gì sẽ xảy ra, hoàn toàn trên giả thuyết, rằng một trong những tay vĩ cầm vĩ đại nhất thế giới biểu diễn kiểu vô danh trong giờ cao điểm trước một đám đông khoảng hơn ngàn người?

"Hãy giả định," Slatkin nói, "rằng anh ấy sẽ không được nhận ra và chỉ được xem như một nhạc công đường phố... Dẫu vậy, tôi không nghĩ rằng nếu anh ấy giỏi như vậy, anh ấy sẽ biểu diễn mà không ai cảm nhận được. Nếu ở Châu Âu thì sẽ có nhiều người nghe hơn... nhưng, được thôi, từ khoảng 1000 người, tôi đoán rằng sẽ có 35 tới 40 người sẽ nhận ra chất lượng thực sự. Có thể có khoảng 75 tới 100 người sẽ dừng lại và lắng nghe một lúc."

Vậy một đám đông sẽ hình thành?

"Ồ, đúng rồi."

Vậy anh ấy sẽ làm ra bao nhiêu tiền?

"Khoảng 150 đô."

Cảm ơn. Nhưng nó đã xảy ra, nó không còn là giả thuyết. Nó thực sự xảy ra rồi.

"Vậy tôi đoán có đúng không?"

Lát nữa chúng tôi sẽ trả lời.

"Vậy ai là nhạc công biểu diễn?"

Joshua Bell.

"KHÔNG!!!"

Đã từng là một thần đồng, Joshua Bell, giờ đã 39 tuổi, đã được quốc tế công nhận về tài năng của mình. Trước đó ba ngày, Bell đã biểu diễn trong Symphony Hall của Boston với ghế vị trí tốt lên tơi cả trăm đô. Nhưng trong ngày thứ sáu tháng giêng đó, Joshua Bell chỉ là một gã ăn xin, tranh giành sự chú ý của những người đang vội vã trên đường đi làm.

Bell được giới thiệu về ý tưởng này trước Giáng sinh, trong khi uống cafe trong một quán bánh tại Capital Hill. Là người New York, anh tới thành phố (Washington) để biểu diễn trong Thư viện Quốc hội (Library of Congress) và tới két bảo vệ của thư viện để kiểm tra một kho tàng bất thường: một cây vĩ cầm từ thế kỷ 18 đã từng thuộc về nhà soạn nhạc vĩ đại người Áo Fritz Kreisler. Những thủ thư mời Bell chơi thử, âm thanh vẫn hay.

"Lúc đó tôi nghĩ rằng," Bell tâm sự, "tôi nghĩ rằng tôi sẽ biểu diễn một lần khi tôi chơi nhạc của Kreisler..."

Anh mỉm cười.
"... trên cây đàn của Kreisler."

Khi được hỏi rằng anh có muốn biểu diễn trong giờ cao điểm mặc quần áo đường phố không ai nhận ra, anh nói:

"Nghe hay đó."
 

TRẦN XUÂN HẢI & HAPPINESS MANAGEMENT


A.M.C STUDIO

A.M.C kết nối

Lượt xem

  • Đang xem:
  • Tổng lượt xem: