amedia

Phỏng vấn nhà thiết kế Mathieu Lehanneur

09-08-2016 05:12:20


 

 

designboom interviews mathieu lehanneur who discusses working on each project as if it were his last

Nhà thiết kế Mathieu Lehanneur

Ảnh © Designboom

 

Mathieu Lehanneur là một trong số ít nhà thiết kế có thể hoạt động nhuần nhuyễn trong nhiều mảng sáng tạo, tích luỹ được một hồ sơ thành tựu bao hàm các vật dụng tân tiến, công trình kiến trúc phối hợp công nghệ với khoa học và nghệ thuật, và sau cùng luôn mang đến cho công chúng những trải nghiệm và sản phẩm mới mẻ. Designboom đã đến thăm studio của anh ở quận 2, thành phố Paris, nghe anh chia sẻ về hướng tiếp cận thiết kế của mình, về ranh giới mong manh giữa các sản phẩm chỉ dành cho một cá nhân và nghệ thuật, những ảnh hưởng anh tiếp nhận được cũng như các đồ án anh đang thực hiện, bao gồm ‘Liquid Marble’ Installtion‘Café Mollien’ ở bảo tàng Louvre.

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Chiếc bàn họp ngay giữa khu vực làm việc của nhà thiết kế

Ảnh © Designboom

 

Designboom: Điều gì trước tiên đã khiến anh muốn trở thành nhà thiết kế?

 Mathieu Lehanneur: Chúng ta thường nghe các nhà thiết kế nói rằng họ bắt đầu vẽ và thiết kế từ lúc bé. Riêng tôi, thú thật là lúc đầu tôi muốn được trở thành một nghệ sĩ thị giác hơn. Vì lẽ đó tôi lao vào học nghệ thuật, nhưng chỉ sau năm đến sáu tháng tôi quyết định ngưng, vì nghệ thuật quá mở, quá thiên về cảm hứng theo hướng xúc cảm. Trong nghệ thuật, anh rất tự do, rất độc lập, mà tôi thì cảm thấy rằng mình cần một thứ nghi vấn, cần kiếm tìm vấn đề để giải quyết hơn. Tôi muốn được khách hàng mang lại cho tôi một câu hỏi, nhờ tôi giải quyết một vấn đề. Thế là tôi đổi ý, và quyết định nộp đơn vào trường thiết kế lúc 20 tuổi.

Khi tôi đến trường, một hội đồng sát hạch lớn đã hỏi tôi, “Anh thích nhà thiết kế nào?”, mà tôi chẳng biết một người nào cả. Tôi từ trường nghệ thuật chuyển sang, không hiểu biết gì về thiết kế. Thế là tôi nói rằng tôi ngưỡng mộ nhà thiết kế hay kỹ sư đã phát minh ra thang cuốn, vì nó hữu dụng và đẹp mắt, và tôi vẫn luôn tự hỏi làm sao mà cái đầu người ta có thể tưởng tượng ra một cầu thang chuyển động được. Dù tôi không thể đưa ra cái tên nào cho hội đồng sát hạch, câu trả lời của tôi chinh phục họ và họ nhận tôi vào. Tôi học bảy năm ở trường, một quãng thời gian quả thật là dài. Đó là vì tôi bắt đầu đi làm sớm và bỏ thời gian vào các vấn đề thực tế, và phải liên tục hoãn thời điểm tốt nghiệp của mình. Tôi không thật chú trọng đến lịch sử thiết kế, thiết kế đương thời và các sản phẩm hiện hữu, và đây có lẽ là một trong những lý do tôi chọn đề tài tốt nghiệp “thiết kế thuốc men”. Nó là một đề tài kỳ dị, và vấn đề nó hướng đến giải quyết là làm sao cho bệnh nhân chấp thuận các phương pháp chữa trị, để họ có thể hiểu rõ chúng và tuân thủ chúng đàng hoàng. Ngày nay chúng ta đều biết một sự thật mang tính toàn cầu là 50% bệnh nhân không dùng thuốc đúng cách: họ ngưng uống thuốc trước hạn, họ dùng thuốc ngẫu hứng, v.v. Đây chắc chắn không phải là vấn đề của lĩnh vực hoá học, mà ngành dược thì thường chỉ chú trọng vào khía cạnh này. Gần đây họ mới bắt đầu hiểu ra rằng vấn đề tột cùng là bệnh nhân, một con người. Và họ đã biết là họ cần làm việc với bệnh nhân, và nhờ đến các nhà thiết kế giải quyết vấn đề.

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Đội ngũ nhân sự dùng chung một không gian sáng sủa, nơi họ có thể cùng làm việc và chia sẻ ý tưởng

Ảnh © Designboom

 

DB: Vậy thì nhà thiết kế góp mặt vào đâu?

ML: Nhà thiết kế có thể làm rất nhiều việc vì xét về căn bản, các chất liệu thô mà ngành hoá dược sử dụng chỉ là một thứ bột trắng, về mặt nào đó cũng giống cocaine. Anh có thể cho nó bất cứ hình thái nào anh muốn, bề mặt chất liệu nào anh muốn, và thanh âm nào anh muốn phát ra khi anh nhai nó. Nó cũng như thực phẩm thôi, và thực phẩm thì không đơn thuần chỉ là thứ ta ăn. Thực phẩm có thể có tính năng, có thể mang lại cho ta khoái cảm, có thể là một thú vui. Thuốc men cũng có thể mang ý nghĩa như vậy. Ý đồ ở đây là làm việc với nhiều loại thuốc có thể giúp bệnh nhân góp mặt vào quy trình chữa trị, đề ra liều dùng và thời gian chữa trị đúng đắn một cách rõ ràng.

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Kệ sách của studio đầy ắp các đồ án cũ, sách vở và tài liệu tham khảo

Ảnh © Designboom

 

DB: Anh thích làm việc trên các tác phẩm sẽ được đưa vào nhà triển lãm (những phiên bản giới hạn số lượng, sản phẩm cho một người dùng), nhưng anh cũng tham gia vào quy trình sản xuất hàng loạt nữa. Hai hướng đi này rất khác nhau. Anh nghĩ sao về chúng?

ML: Chúng rất khác nhau về đối tượng hướng tới và quy trình sản xuất, nhưng xét đến cùng thì cách thức chúng được tạo ra cũng không khác nhau lắm. Cây đèn chùm tôi thiết kế cho Carpenters Workshop Gallery là một sản phẩm giới hạn số lượng, rất đắt tiền vì quy trình sản xuất phức tạp. Nó được làm từ một quy trình công nghiệp pha trộn giữa kỹ thuật chế tác “hàng may sẵn” – vì các thành phần tiêu chuẩn cấu thành nó (ống tuýp thuỷ tinh) – nhưng nếu anh muốn đặt mua một cây, chúng tôi sẽ đến xem căn phòng nơi anh muốn lắp đặt nó, và tuỳ vào kích cỡ, hình dạng của không gian, chúng tôi sẽ quyết định xem sẽ làm đèn hình chữ nhật, hay đèn cao, v.v Vì thế mà đây là một sản phẩm giới hạn số lượng được sản xuất theo phương thức công nghiệp. Tôi muốn tránh áp đặt các ranh giới khắt khe giữa hai mảng sáng tạo, để có thể thực sự thể nghiệm trong thế giới thiết kế giới hạn số lượng.

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Đèn chùm Les Cordes của Mathieu Lehanneur cho nhà triển lãm Carpenters Workshop
Ảnh do nhà triển lãm Carpenters Workshop
 cung cấp

Xem bài viết của Designboom về đồ án đèn chùm giới hạn số lượng tại đây

 

DB: Những khía cạnh cụ thể nào trong quá trình trưởng thành và đào tạo đã định hình nên các nguyên lý và triết lý thiết kế của anh?

ML: Tôi là người nhỏ nhất trong một gia đình bảy con. Tôi lớn lên trong một xã hội vi mô, trong đó nhu cầu và khát vọng của từng người phải tuân theo nhu cầu và khát vọng của tập thể, của gia đình. Dù chúng tôi sống ở thành phố hay nông thôn, chúng tôi đều sống trong tình cảnh thường xuyên phải đối mặt với xung đột giữa khát vọng riêng và lợi ích chung. Có lẽ tôi trở thành nhà thiết kế là để kiếm tìm giải pháp cho nhiều người nhất có thể, mà vẫn gắn bó bản thân mình vào việc hiểu và chăm sóc từng cá nhân.

Để trang trải học phí, tôi đi làm “chuột bạch” cho các hãng dược. Tôi dùng thử các loại thuốc trước khi chúng được tung ra thị trường. Tôi có thể nhập viện mấy ngày hay mấy tuần liền, và khi đó tôi có thời gian suy ngẫm. Lúc bấy giờ tôi thấy thuốc men là một chủ đề thiết kế rất đẹp, và còn là một ẩn dụ hoàn hảo cho thiết kế mà tôi muốn góp phần tạo ra: một vật màu nhiệm, có tính trị liệu. Một vật không phô bày tính năng của nó ngay tức thì, mà luôn duy trì vẻ bí ẩn. Và sau cùng, là một thứ có thể tác động vào tâm trí và tinh thần cũng như vào thể xác.

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Văn phòng riêng của Mathieu Lehanneur

Ảnh © Designboom

 

DB: Ai, hay điều gì, có ảnh hưởng nhiều nhất đến công việc của anh cho đến nay?

ML: Đó là khoảnh khắc tôi thoát chết nhờ túi dưỡng khí. Trong một phần trăm giây, với tôi, chiếc túi dưỡng khí trở thành vật dụng tuyệt vời nhất từng được thiết kế ra. Nó thường bị quên lãng hoàn toàn, như thể vô hình, và chỉ được làm từ không khí là chính, nhưng nó biết đến ta trước khi ta cần đến nó, và nó cứu vớt đời ta mà không đòi hỏi điều gì đáp lại.

DB: Anh miêu tả hướng tiếp cận thiết kế của mình thế nào?

ML: Có thì vẫn tốt hơn. Ta có thể sống mà không có, nhưng đời ta sẽ đẹp hơn nếu có!

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Một góc văn phòng theo hướng nhìn của Mathieu Lehanneur

Ảnh © Designboom

 

DB: Vai trò của anh với tư cách là nhà thiết kế công nghiệp đã chuyển biến ra sao trong 10 năm qua? Và bao nhiêu phần trăm của sự chuyển biến ấy là nhờ vào những tiến bộ công nghệ?

ML: Chúng ta đều biết, vài năm trước, một lục địa thứ bảy lớn bằng một phần ba nước Mỹ, gồm toàn các mẩu nhựa thải, đã xuất hiện trôi nổi trên Thái Bình Dương. Chúng ta cũng đều nhận ra (ít nhất là tôi mong thế) rằng nhà thiết kế góp một phần lớn vào phát hiện đáng buồn này. Khi chúng ta nỗ lực tạo ra những khát vọng, chúng ta cũng tạo ra những nỗi thất vọng. Cả một lục địa những mẩu thất vọng... chúng ta vẫn phải tiếp tục sáng tạo, nhưng tôi luôn tự dặn mình rằng mỗi sản phẩm mới được tạo ra phải thật sự hợp lý.

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Một số đồ án cũ của nhà thiết kế, bao gồm thiết bị lọc không khí Andrea, được trưng bày khắp nơi trong văn phòng

Ảnh © Designboom

 

DB: Anh cho rằng kỹ năng mạnh nhất của studio anh là gì? Và anh đã trui rèn kỹ năng đó theo thời gian ra sao?

ML: Chúng tôi hoạch định từng đồ án như thể nó là đồ án đầu tiên và đồ án cuối cùng trong đời mình. Tôi khuyến khích các nhà thiết kế trong studio mình quên đi những gì mình đã làm trước đó. Tôi không thích những công thức thiết kế, tôi không chịu được những nhà thiết kế sao chép lại chính bản thân mình. Từng đồ án là một câu chuyện mới, một bối cảnh mới và một câu đố mới cần lời giải. Vì thế, tôi muốn mọi dấu vết của đồ án trước biến mất. Ngay khi đồ án kết thúc, tôi tức thì yêu cầu mọi người dọn đi các bản vẽ, mô hình nháp, sản phẩm đầu tiên và những tàn dư trong studio. Chúng tôi mở ra một trang trống mới và tẩy sạch trí óc để nó hoạt động trở lại tốt hơn!

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Các thiết kế “Andrea” và “Power of Love”  ngự trong một góc văn phòng riêng của Lehanneur

Ảnh © Designboom

 

DB: Theo ý anh, vai trò của nhà thiết kế là gì?

ML: Nếu anh không có gì lý thú để nói hay mang lại, thì tốt hơn cả là im lặng.

DB: Các ngành sáng tạo khác ảnh hưởng đến công việc thiết kế của anh như thế nào, và tới mức độ ra sao?

ML: Tôi chưa từng nghe thấy một định nghĩa nào thật chuẩn xác cho nghề này. Đây là một cơ hội chưa từng có! Thiết kế là một lĩnh vực hiếm có mà không ai – kể cả chính các nhà thiết kế - có thể lý giải được thật đúng. Vì thế không có ranh giới xác định nào, và điều đó cho tôi tự do đưa thiết kế tới các địa hạt mới.

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Những mô hình và sản phẩm nguyên mẫu từ các đồ án của Lehanneur như  loa không dây Boom Boom điểm tô các kệ sách

Ảnh © Designboom

 

DB: Hiện tại anh quan tâm đến điều gì, và điều đó góp phần vào công việc của anh ra sao?

ML: Bộ não là cơ quan mà chúng ta hiểu ít nhất trong toàn bộ cơ thể, nhưng chúng ta đều biết tầm quan trọng của nó. Chưa bao giờ có nhiều nghiên cứu trong chủ đề này như ngày nay. Nó là một cánh cửa tri thức lý thú của loài người đang được mở ra. Tôi không phải nhà khoa học hay chuyên gia thần kinh, nhưng là một nhà thiết kế quan tâm đến con người hơn đến đồ vật, tôi xem nó là một nguồn cảm hứng lớn!

 

mathieu lehanneur cafe mollien louvre museum paris designboom

Quán cà phê Mollien do Mathieu Lehanneur thiết kế, trong khuôn viên bảo tàng Louvre

Ảnh © Michel Giesbrecht

Xem bài viết của Designboom về đồ án này tại đây.


DB: Anh có thể cho biết về những đồ án anh đang thực hiện không?

ML: Chúng tôi đang thực hiện quán cà phê cho bảo tàng Louvre, một đồ án đòi hỏi anh không ngừng phải giải thích rằng anh cần tôn trọng bối cảnh, tôn trọng mọi thứ trong toà nhà hiện hữu. Có một sự nghịch lý ở bảo tàng Louvre và thành phố Paris, hai nơi luôn muốn phát triển về tương lai, nhưng lại cũng muốn duy trì chặt chẽ giá trị lịch sử chính xác như nó vốn là. Điều lý thú ở đồ án này là địa điểm thi công – một vị trí chiến lược của bảo tàng. Bên này là khung cảnh tuyệt đẹp với các phòng triển lãm đầy tranh, bên kia là vườn Tuileries, và chính giữa là quán cà phê. Đồ án đòi hỏi chúng tôi tìm ra một vài yếu tố làm cho quán cà phê này hấp dẫn, và một trong những điểm chính yếu là trần nhà rất cao. Anh không thể chạm vào bất cứ cái gì trong Louvre, từ sàn nhà, các bức tường đến trần nhà. Có một bóng đèn ốp sàn lớn để làm chúng ta cảm nhận được áp lực của khoảng trống, ba bộ phận dài bằng đồng thiếc chiếm ngự khoảng trống này mà đứng từ các phòng triển lãm chúng ta có thể nhìn thấy, ba bóng đèn hình cầu lớn giúp cho tầm nhìn thông thoáng. Ghế ngồi thì tuyền một màu trắng và chất liệu nhẹ.

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Cẩm Thạch Lỏng của Mathieu Lehanneur

Ảnh © Michel Giesbrecht

Xem bài viết của Designboom về đồ án này tại đây.

 

DB: Xong đồ án này thì anh thích làm gì tiếp theo?

ML: Tôi đang thực hiện một đồ án thiết kế thuyền. Chúng tôi muốn tạo ra một động cơ lai ghép cho một con thuyền lớn mà thật là nhẹ. Nó không phải là một sản phẩm cho một người sử dụng. Anh biết loại thuyền bơm phồng được với kiểu dáng kinh điển đặc trưng chứ? Chúng tôi muốn dùng loại ống tuýp giống như trong loại thuyền đó, nhưng thay đổi lối dựng khung, để tạo ra kiểu dáng khác. Chiếc thuyền dài khoảng 16-17 mét, dùng cho các hoạt động ban ngày. Nó có một buồng lái, không dùng cho các chuyến đi dài, và chứa một động cơ lai ghép – căn bản là dùng những công nghệ sẵn có để vận hành nó. Thiết kế thuyền bè là một lĩnh vực khá lâu đời, vì thế sẽ rất thú vị nếu chúng tôi đạt đến được những ý tưởng mới, tránh được việc chuyên chú vào một mảng hạn hẹp. Tôi không thích làm chuyên gia gói gọn trong lĩnh vực nào cả. Tôi không phải là chuyên gia trong bất cứ cái gì. Khi anh trở thành chuyên gia, anh bắt đầu tạo ra một số công thức tinh thần, và đôi bàn tay anh bắt đầu tự thiết kế lấy. Nếu anh chỉ như một đứa trẻ tìm đến với cái mới, anh có thể đưa ra những thắc mắc ngớ ngẩn, nhưng thắc mắc ngớ ngẩn này sau cùng có thể cho ra một câu trả lời thông minh.

Chúng tôi đang chuẩn bị tung ra một tác phẩm sắp đặt mới cho một lễ hội rau vườn lớn tại một lâu đài ở Pháp. Và chúng tôi đang thiết kế một kiểu hồ nước dài làm từ cẩm thạch. Vài năm trước, trong đồ án sắp đặt Liquid Marble (Cẩm Thạch Lỏng) của tôi, chúng tôi sử dụng quy trình CNC để tạo ra một mẫu điêu khắc nổi đậm chất hiện thực từ loại cẩm thạch lỏng này. Lễ hội được tổ chức rất gần sông Loire, một trong những dòng sông hoang dã nhất ở Pháp – hoang dã, vì nó không hề được cải tạo sau nhiều thế kỷ. Toà lâu đài nằm ngay trên con sông tuyệt đẹp này. Ý tưởng đề ra là đưa hình ảnh dòng sông vào vườn rau, để dẫu cho anh ở cách xa nó, anh thấy như có thể bước đi trên nó.

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Hồ nước “Petite Loire” nhấn mạnh cách thức cẩm thạch, nước và ánh sáng phối hợp với nhau, làm dấy lên cảm giác khuấy động nơi một dòng sông

Ảnh © Michel Giesbrecht 

 

DB: Có nhà thiết kế hay kiến trúc sư thời xưa cũng như ngày nay nào mà anh đặc biệt quý trọng không?

ML: Tôi cực kỳ hâm mộ R. Buckminster Fuller. Tôi thích bộ óc sinh động và linh hoạt của ông ấy. Tôi mê cái khả năng có thể đồng thời là nhà khoa học, nhà thiết kế, kiến trúc sư, triết gia, nhà toán học và người thầy... của ông. Ông hữu hình hoá được mọi vấn đề hay nhu cầu, và tạo ra khả năng giải quyết chúng.

Tôi cũng hâm mộ Elon Musk vì cũng những lý do trên. Những người như vậy không sáng tạo từ khả năng sẵn có của mình, mà họ tạo ra kỹ năng, để đạt được những gì họ kiếm tìm.

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Ảnh © Designboom

 

DB: Anh cho là vai trò của truyền thông đang tác động lên lĩnh vực thiết kế ra sao?

ML: Truyền thông giống như con gái vậy, cách tốt nhất để thu hút họ là làm họ tin rằng chúng ta không hứng thú với họ lắm...

DB:  Lời khuyên hay nhất anh từng nhận được là gì? Và anh sẽ truyền lại lời khuyên nào cho các nhà thiết kế trẻ?

ML: Đừng tìm cảm hứng các nhà thiết kế khác. Cảm hứng là một món ăn. Nó phải nguyên chất, chưa chế biến, còn nguyên vẹn thì mới giàu hương vị và dinh dưỡng. Những gì anh thấy từ các nhà thiết kế khác là thức ăn đã được ăn và tiêu hoá rồi... Hãy đi tìm ở nơi khác, đi bộ mà dõi tìm những hoa trái chưa rụng khỏi cây.

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Văn phòng riêng của Mathieu Lehanneur đậm chất tối giản

Ảnh © Designboom

 

DB: Châm ngôn của anh là gì?

ML: Kết thúc cuộc đời tôi bằng lời tự nhủ rằng tôi không thể làm gì nữa, không thể làm tốt hơn được nữa. Kết thúc cuộc đời tôi trong mỏi mệt nhưng với niềm vui và sung sướng rằng tôi đã sống tốt như vậy.

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Bàn làm việc Strates của Mathieu Lehanneur, thiết kế cho Objekten

Ảnh © Designboom

Xem bài viết của Designboom về đồ án tại đây

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Ảnh © Designboom

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Ảnh © Designboom

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Ảnh © Designboom

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Ảnh © Designboom

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Ảnh © Designboom

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Các tạp chí và tư liệu được xếp chồng quanh studio

Ảnh © Designboom

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Sách tham khảo

Ảnh © Designboom

 

mathieu lehanneur interview and studio visit paris designboom

Kệ sách Strates do Mathieu Lehanneur thiết kế

Ảnh © Designboom

 

Biên dịch: HC

Xem bài viết gốc tại đây.


A.M.C STUDIO

Lượt xem

  • Đang xem:
  • Tổng lượt xem: