amedia

Phỏng vấn kiến trúc sư Christoph Zeller và Ingrid Moye (Công ty Zeller & Moye)

23-08-2018 07:07:03


 

interview with architects christoph zeller and ingrid moye of zeller & moye


Zeller & Moye là một studio kiến trúc có cơ sở tại Mexico City và Berlin. Được sáng lập bởi Christoph Zeller và Ingrid Moye, công ty này hoạt động trên hai châu lục, phát triển những đồ án theo đường hướng liên ngành. Trước khi lập công ty riêng, Christoph Zeller và Ingrid Moye đã làm việc cho SANAA và Herzog & De Meuron, điều hành  Tate Modern Project và 2012 Serpentine Pavilion cũng như nhiều đồ án khác.

Để hiểu thêm về công việc của Zeller & Moye, Designboom đã chuyện trò cùng hai nhà đồng sáng lập, nghe họ giải thích về tiểu sử đối lập của mình, những điểm họ thích ở Mexico City và các đồ án họ đang thực hiện. Dưới đây là bài phỏng vấn cụ thể.

 

zeller and moye interview

Tất cả hình ảnh do Zeller & Moye cung cấp

 

Designboom (DB): Xin bắt đầu bằng đôi lời giới thiệu về tiểu sử của anh chị và cơ duyên khiến anh chị khởi sự làm việc cùng nhau.

Christoph Zeller (CZ): Chúng tôi đến từ hai thế giới rất khác nhau – Berlin và Mexico. Con đường của chúng tôi giao nhau tại Basel, Thuỵ Sĩ, giữa lúc tôi đang lèo lái đồ án Tate Modern cho Herzog & De Meuron còn Ingrid thì mới gia nhập studio ấy. Cô ấy mới từ Nhật sang sau hai năm làm việc cho SANAA và phát triển xây dựng nên một toà tháp cho Mexico. Chúng tôi phát hiện ra một điều kỳ dị là cả hai đã ngồi làm tại cùng một chiếc bàn ở Tokyo, vì chính tôi cũng từng làm việc cho SANAA trước đó sáu năm.

Điều quan trọng hơn, vượt ra ngoài những trùng hợp trong tiểu sử của chúng tôi, là chúng tôi nhận ra mình có chung đường hướng tiếp cận mở đối với thiết kế, và rằng chúng tôi làm việc cùng nhau rất tốt. Sau khi hoàn thành khâu thi công cho công trình Tate Modern và khai trương Tate Tanks, chúng tôi lập nên studio riêng của mình, với cơ sở đặt tại Mexico và Berlin.

 

zeller and moye interview

“Archivo” là một kho lưu trữ mở gồm các bộ sưu tập thiết kế riêng ở Mexico City

Xem thêm về đồ án này trên Designboom tại đây

 

DB: Những nguyên lý và triết lý thiết kế của anh chị được định hình bởi các khía cạnh cụ thể nào trong hoàn cảnh xuất thân và sự trưởng thành của anh chị?

Ingrid Moya (IM): Trong thời gian lớn lên ở Mexico City, tôi thường có mặt tại công viên Los Bebederos của Luis Barragan, ở đầu phía bắc thành phố. Nó nằm cách nhà bà tôi vài dãy nhà. Ở đó tôi học chạy xe đạp và thưởng ngoạn không gian công cộng trong một thành phố bị thống trị bởi xe hơi. Tôi bị hấp dẫn bởi vẻ tinh nghịch ở các thành tố kiến trúc rực rỡ của Barragan, và bởi cách thức ông đan cài chúng vào thiên nhiên thật đẹp mắt.

Sau này, tôi có dịp đi học và làm việc ở nhiều quốc gia như Tây Ban Nha, Nhật Bản, Thuỵ Sĩ và Great Britain. Điều này cho tôi cơ hội thoả mãn lòng hiếu kỳ mình dành cho kiến trúc, nghệ thuật và cảnh quan. Và đó cũng là một ngả đường tốt để vượt thoát ra ngoài vòng kiềm toả dữ dội của Mexico City. Nhờ những trải nghiệm này, tôi đã phát triển nên quy trình thiết kế của riêng mình. Nhờ làm việc trên nhiều đồ án đa dạng, ở các quốc gia khác nhau và cho các quốc gia khá nhau, tôi có được lòng mẫn cảm dành cho những bối cảnh khác biệt, và khả năng làm việc linh hoạt với những kiểu người khác nhau, bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau cũng như trong những đội ngũ lớn.

 

zeller and moye interview

Đồ án được thực hiện với sự cộng tác của FR-EE

 

DB: Thời gian làm việc tại SANAA và Herzog & De Meuron đã mang lại cho chị những gặt hái quan trọng nào?

IM: Từ SANAA, tôi gặt hái được đường lối tiếp cận thiết kế tinh nghịch và thể nghiệm, học được việc không bao giờ nhảy ngay vào ý tưởng ban đầu, mà luôn nỗ lực hơn nữa và cho phép mình bước chân vào lãnh địa mới. Tại Herzog & De Meuron, tôi tiếp nhận cách nhìn kiến trúc như là một phần của một bối cảnh rộng lớn hơn, và rằng một toà nhà chỉ có ý nghĩa can hệ nếu nó đáp ứng tốt nhu cầu, yêu cầu của không gian đi kèm theo nó.

DB: Chị đã nhận được lời khuyên nào đáng chú ý?

IM: Tôi còn nhớ ông Nishizawa luôn nói rằng “Kiến trúc là phải đẹp đẽ”. Tôi đồng ý với câu ấy: nếu một toà nhà được thiết kế tốt, nó có nhiều cơ hội được đón nhận và được sử dụng bởi những người mà vì đó nó được tạo ra hơn.

 

zeller and moye interview

“Hollow” là một tác phẩm nghệ thuật công cộng, được thiết kế với sự cộng tác của Katie Paterson

Xem thêm về đồ án trên Designboom tại đây

 

DB: Xét tư cách là một nhóm, anh chị nghĩ đâu là thế mạnh lớn nhất của mình, và anh chị đã hoàn thiện kỹ năng đó theo thời gian ra sao?

CZ: Mỗi đồ án đều đi kèm với một số ràng buộc. Chẳng hạn như một cái cây được bảo vệ mọc ngay giữa khu đất, những hạn chế về độ cao, hay mức kinh phí có hạn. Chúng tôi thích những ràng buộc đó, thậm chí là tìm kiếm chúng nữa. Chúng tôi tiếp nhận những ràng buộc như những chất xúc tác có tiềm năng giúp cho đồ án trở nên độc đáo. Những thành tố lạc lõng có thể được xoay chuyển và trở thành tác nhân kích thích hữu hiệu cho đồ án. Điều đó có thể có nghĩa là ta phải bài trí công trình của mình quanh một chướng ngại sẵn có, hoặc là phải nghiên cứu thật sâu vào các chất liệu công nghiệp vừa tầm tay.

 

zeller and moye interview

Các lỗ ngỏ trên nóc hầm cho ánh sáng thiên nhiên rọi vào bên trong cấu trúc dày đặc

 

CZ (nói tiếp): Ví dụ, để đạt được yêu cầu về kinh phí, chúng tôi đã sử dụng cao su đen đặc lấy ngay từ nhà máy làm nền cho một cửa hiệu thời trang. Đó là một chất liệu khác thường mà chỉ khi bước đi trên bề mặt hơi mềm của nó, mọi người mới bắt đầu trân trọng nó. Không phải lúc nào ta cũng được trao cho khoảng đất hoàn hảo hay nguồn tài chính vô hạn, nhất là với các đồ án đầu tiên. Chúng tôi phải đủ sáng tạo để biến cải thứ thoạt trông là tầm thường, không sinh lợi, thành cái gì đó đặc biệt, bằng cách khai phá những khả năng tồn tại quanh các chướng ngại. Tôi tin rằng cho đến nay chúng tôi khá giỏi về khoản đó.

 

zeller and moye interview

Khu rừng tí hon quy tụ hơn 10 ngàn chủng loài cây độc đáo

 

DB: Làm việc trên hai châu lục khác nhau, anh chị tiếp cận các địa điểm khác nhau ở từng đồ án như thế nào?

CZ: Chúng tôi thành lập Zeller & Moye nhằm nỗ lực làm việc cho nhiều không gian khác nhau, tại nhiều nơi chốn khác nhau. Vì thế chúng tôi mở ra cơ sở ở Mexico và Berlin. Các đồ án hiện tại của chúng tôi được thực hiện ở cả Mỹ Latin và Châu Âu, thậm chí có hai cái ở Châu Á nữa. Chúng tôi đã quen với thực tế là cơ sở làm việc không nhất thiết phải nằm ở khu vực thi công đồ án. Chúng tôi làm được điều đó vì xét một mặt, kiến trúc là một thứ ngôn ngữ quốc tế, tỉ dụ như bản vẽ một bức tường bê tông, nơi nơi trên thế giới đều hiểu được. Mặt khác, vẫn có những khác biệt rõ rệt về bản sắc văn hoá, và chính đó là chỗ mà công việc trở nên lý thú.  Việc thiết kế nhà ở cho Mexico hầu như là khác hẳn với việc thiết kế nhà ở cho Đức. Đội ngũ sáng tạo của chúng tôi là sự pha trộn nhiều loại quốc tịch và kinh nghiệm từ các bối cảnh khác nhau. Tuỳ vào từng đồ án mà chúng tôi tập hợp nhóm thực hiện từ các nền tảng xuất phát ấy.

 

zeller and moye interview

Công trình điêu khắc được đặt tại công viên Royal Fort ở Bristol, UK

 

CZ (nói tiếp): Quan trọng hơn, ngoài những yêu cầu mang tính địa phương và kỹ thuật ra, chúng tôi xem trọng mọi đồ án như nhau, bất kể quy mô và địa điểm thực hiện chúng. Chúng tôi cẩn thận nhìn vào địa điểm, phân tích bối cảnh của nó, trước khi đưa ra những kết luận ban đầu. Đôi khi vì là người ngoài, chúng tôi nhìn ra vấn đề rõ ràng hơn một nhà thiết kế địa phương, người có thể thực hiện một công trình theo cái cách mà tất cả mọi người đã quen thực hiện ở địa điểm cụ thể đó.

Sau cùng, nhưng không kém phần quan trọng, nhờ những công nghệ hiện nay mà chúng tôi có thể gọi video và trao đổi thông tin cho nhau chỉ trong tích tắc. Chúng tôi cho máy quay rà qua các mô hình thu nhỏ để minh hoạ các đặc tính không gian cho khách hàng ở đầu dây bên kia thấy; chúng tôi họp qua điện thoại với các kỹ sư tại Luân Đôn và với khách hàng tại Berlin, trong khi bản thân mình thì ở Mexico. Tất cả đều là hoạt động thường ngày.

 

zeller and moye interview

Zeller & Moye cũng đã hoàn thành cửa hiệu ở Berlin của nhãn hàng thời trang ODEEH

 

DB: Anh chị đánh giá bối cảnh thiết kế hiện tại của Mexico City ra sao? Mối quan hệ giữa anh chị và thành phố này thế nào?

IM: Hiện nay Mexico City có khung cảnh nghệ thuật, thiết kế và kiến trúc rất sống động, đa văn hoá. Sống ở đây rất vui. Chúng tôi tiếp cận thành phố này như những khách bộ hành. Chúng tôi khước từ việc sở hữu xe hơi, và tránh dùng xe hết sức có thể. Bằng cách đó, chúng tôi nhìn thành phố từ một góc độ khác biệt, và có trải nghiệm vui thú hơn những người lái xe thường mất đi hàng giờ mỗi ngày vì những vụ tắc nghẽn giao thông gây ra ô nhiễm trong thành phố. Tôi thích tận hưởng phương tiện công cộng, công viên, chợ búa và khám phá những nơi mới mẻ.

Cái hay nhất ở Mexico City là lúc nào bạn cũng có thể khám phá ra những điều mới mẻ ở đây. Một trong các hoạt động ưa thích của tôi là dạo bước trên phố như một khách nhàn du vô định, để chính mình trở thành một phần của thành phố và ngạc nhiên trước nó. Từ những trải nghiệm có được khi đi dạo trên các hè phố của Mexico City, chúng tôi đã khơi mào một đồ án, trong đó chúng tôi gắn chèn các vật thể tạm thời vào những vị trí của thành phố mà chúng tôi cảm thấy có gì không hợp lý hay còn thiếu sót. Những điểm gắn chèn này – chúng tôi gọi là “điểm cấy ghép” – là nhằm mục đích tái cơ cấu các vị trí sai sót hay nguy hiểm thành những góc không gian tích cực và hữu dụng, theo nhìn nhận của chúng tôi với tư cách người qua đường.

 

zeller and moye interview

Tại Mexico City, hai nhà sáng lập thiết kế một cửa hiệu cho Sandra Weil

Xem thêm về đồ án trên Designboom tại đây

 

DB: Anh chị đã làm việc với Ai Weiwei ở công trình nhà triển lãm Serpentine 2012. Các lĩnh vực sáng tạo khác có ảnh hưởng đến công việc kiến trúc của anh chị ra sao?

CZ: Ngay từ giai đoạn đầu sự nghiệp, chúng tôi đã làm việc tại giao điểm của kiến trúc và nghệ thuật, và thường lập nhóm xây dựng đồ án cùng các nghệ sĩ. Hồi học ở Đại học Nghệ thuật Berlin, tôi đã làm việc liên ngành  và học hỏi đồng đều từ các kiến trúc sư như G. Zamp Kemp của Haus-Rucker-Co lẫn các nghệ sĩ như Lothar Baumgarten. Chúng tôi thích nghệ thuật ý niệm và thường tìm thấy cảm hứng từ một tác phẩm nghệ thuật, hơn là từ một toà nhà trong lịch sử kiến trúc. Chúng tôi có cách tư duy gần với cách tư duy của giới nghệ sĩ: tư duy lệch sang bên, tư duy theo lối liên tưởng; vì thế chúng tôi dễ dàng thực hiện bất cứ sự cộng tác nào.

Trong từng đồ án, chúng tôi nghịch ngợm với các ý tưởng khác nhau một lúc, rồi mới xác định theo một hướng đi. Đó thường là một quy trình dài gồm những lần thử sai, tư duy ý niệm và tranh luận. Là kiến trúc sư, chúng tôi quen với việc phát triển đồ án theo pha, lên kế hoạch cho nó từ quy mô lớn, rồi từ từ thêm vào các chi tiết, điều phối phần cấu trúc và dịch vụ, cho đến khi đạt được một hệ thống dữ kiện phức tạp  gồm hàng trăm chi tiết thi công, lịch trình và mô tả. Chúng tôi thích cái cách mà giới nghệ sĩ lờ đi những cấu trúc hoạch định đó, chỉ tập trung chú ý vào cái mà hầu hết mọi người có thể cho là không quan trọng, như mùi thơm của một tấm ván gỗ hay đặc tính xúc giác của một thanh vịn. Chúng tôi cố gắng tiếp hợp góc nhìn đó vào công việc hằng ngày của mình, nhằm khơi mở tiềm năng của những chi tiết có vẻ là tầm thường.

 

zeller and moye interview

Những bức tường bán thấm được làm từ gỗ nhiệt đới địa phương

 

DB: Trong số kiến trúc sư hay nhà thiết kế còn hoạt động ngày nay, anh chị ngưỡng mộ ai nhất?

IM: Tuy chúng tôi có theo dõi sự nghiệp của nhiều kiến trúc sư và nhà thiết kế đương đại, chúng tôi tìm thấy cảm hứng chủ yếu từ nghệ thuật, phim ảnh, âm nhạc, triết học hay văn chương. Chúng tôi thích liên kết giữa các ngành nghề.

CZ: Tôi nghĩ việc chúng tôi cộng tác với SANAA và Herzog & de Meuron trong quá khứ cũng nói lên điều gì đó về lòng trân trọng của chúng tôi đối với các ý niệm thông minh và giải pháp mang tính thi ca. 

 

zeller and moye interview

Nhà tưởng niệm Anfal là một bảo tàng kết hợp trung tâm cộng đồng cho Kurdistan

 

DB: Có đồ án cụ thể nào anh chị từng thực hiện khiến anh chị đặc biệt mãn nguyện?

IM: Đó là khi chúng tôi được mời thiết kế một công trình tưởng niệm nhằm ghi nhớ nạn diệt chủng với tộc người Kurd ở Kurdistan, Iraq. Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa tưởng niệm, chúng tôi thiết kể hẳn một công viên trung tâm, giống như một ốc đảo giữa hoang mạc vậy, cho mọi người đến tụ tập, thương tiếc và họp mặt như một cộng đồng. Công trình tưởng niệm này toạ lạc ở Rizgary, một thị trấn vốn dĩ được hình thành từ một trại tập trung, vẫn còn thiếu những không gian công cộng hay không gian mang tính bản sắc đúng nghĩa. Mảng xanh trung tâm bên trong toà nhà được thiết kế bao quanh một tác phẩm nhiếp ảnh nghệ thuật bao gồm chân dung của những người sống sót đi kèm di vật của người thân đã mất.

 

zeller and moye interview

Công trình tưởng niệm được thiết kế bao quanh 1500 bức ảnh chụp những người sống sót ở địa phương

 

IM (nói tiếp): Các kho lưu trữ mở và không gian cộng đồng vốn dành chỗ cho hoạt động tưởng niệm, nhưng chúng tôi cảm thấy việc đưa ra một cái nhìn tích cực hướng tới tương lai cũng rất quan trọng: khoảng trống hình tròn đơn giản ở trung tâm là biểu tượng của sự huỷ diệt, nhưng nó rồi sẽ được lấp đầy sự sống mới dưới dạng một công viên xanh ngát. Từ một đồ án cấp dưới, được khởi xướng bởi cộng đồng những người sống sót với sự giúp đỡ của một tổ chức phi chính phủ, giờ đây nó được cả văn phòng ngoại vụ Đức và chính quyền Kurd ở địa phương hỗ trợ nữa.

 

zeller and moye interview

Trụ sở mới của Mexamerik bao gồm một sân đậu xe moóc và các nhà xưởng liền kề

 

DB: Anh chị có thể chia sẻ về bất cứ đồ án nào đang thực hiện mà anh chị đặc biệt hứng thú với nó không?

CZ: Hiện tại chúng tôi đang xây dựng trụ sở cho một công ty hậu cần ở Querétaro, Mecixo, chuyên về dòng xe vận tải hàng cỡ lớn. Công trình sẽ toạ lạc ở một khu vực cực kỳ khô nóng. Hoạch định các không gian chức năng như phân xưởng, nhà để xe và văn phòng là công việc bình thường, nhưng chúng tôi nhìn thấy ở đây tiềm năng phát triển nên một đồ án vừa bền vững toàn diện, lại vừa có xét đến mong muốn của khách hàng là được trông thấy và nhận ra từ vị trí đường cao tốc gần đó. Bằng cách xếp chồng vài tầng nhà lên một toà tháp nhỏ, chúng tôi tạo ra một cấu trúc thép thô. Cấu trúc này có vai trò chủ yếu là tạo bóng râm cho toàn thể khu vực, mà đồng thời cũng hiển lộ rõ ràng như một công trình điểm mốc có thể nhận diện từ ra.

 

zeller and moye interview

Các không gian được bố trí bên trong hệ khung thép, dưới dạng buồng ngăn độc lập

 

CZ (nói tiếp): Bước kế tiếp, chúng tôi đưa vào các gian phòng độc lập không cần giá đỡ, thông gió tự nhiên, được khoét thông vào mặt tường, tránh ánh nắng trực tiếp và không bị nóng quá mức. Tất cả bề mặt tráng phủ đều được để trắng, nhằm mục đích phản quang. Khu văn phòng được cấu thành từ một tập hợp các không gian trong nhà và ngoài trời, và nhân viên ở đây được khuyến khích sử dụng tất cả các không gian đó trong ngày làm việc của mình. Các cuộc họp có thể diễn ra ở các hành lang mở có mái che, có độ thông gió chéo tự nhiên. Ngoài ra, chúng tôi tích hợp thảm thực vật vào tất cả các tầng lầu, nhằm cải thiện môi trường làm việc và tận dụng lợi ích từ bầu sinh quyển vi mô mà cây trồng mang lại. Trong một tình huống mà đường lối tiếp cận thương mại thường hướng tới cao ốc văn phòng lắp máy lạnh, chúng tôi đã xoay xở đề ra một cấu trúc đầy tham vọng về mặt kiến trúc, lại vừa thân thiện với môi trường, cho những điều kiện làm việc chất lượng cao.

 

zeller and moye interview

Các khu vực ngoài trời có mái che được bố trí xung quanh các gian phòng bao kín, có thể dùng làm nơi hội họp làm việc thân mật

 

Biên dịch: HC

Xem bài viết gốc trên DESIGNBOOM tại đây


A.M.C STUDIO

Lượt xem

  • Đang xem:
  • Tổng lượt xem: