amedia

Phỏng vấn hoạ sĩ minh hoạ Tomi Ungerer

18-02-2017 04:13:11


interview: tomi ungerer talks a treasury of 8 books in london

 

Tomi Ungerer: A Treasury of 8 Books

Biên tập: Maya Gartner

Nhà xuất bản:  Phaidon

Thiết kế: Meagan Bennett

Năm: 2016

Định dạng: 307 x 228 mm

Đặc điểm: Bìa cứng, 320 trang

Ngôn ngữ: Tiếng Anh

ISBN: 9780714872858

 

“A Treasury of 8 Books” (tạm dịch: Kho Tàng Tám Cuốn Sách) của Tomi Ungerer là một tuyển tập gồm tám câu chuyện bằng tranh kinh điển, kèm theo chất liệu hậu trường, của tác giả - hoạ sĩ minh hoạ lừng danh người Pháp. Ấn bản bìa cứng có hộp đựng này tổng hợp một số trong các truyện kể thành công và được ưa thích nhất của ông, như “Ba tên trộm”, “Người  trăng” và “Otto”. Bên cạnh đó còn có vài tác phẩm gần đây được đánh giá cao như “Đảo sương mù và những hòn ngọc bị mất”, “Tên khổng lồ của Zeralda”, “Flix”, “Cái mũ” và “Emile”.

Được ấn hành bởi Phaidoncông ty xuất bản toàn cầu chuyên về nghệ thuật sáng tạo, tập sách chọn lọc đầy ý nghĩa này nay đã có mặt trên thị trường. Đánh dấu sự ra đời tác phẩm mới, Designboom đã gặp gỡ Tomi Ungerer ở Luân Đôn. Trong cuộc phỏng vấn đặc biệt này, Tomi đề cập đến ý nghĩa đằng sau các nhân vật trong sách truyện thiếu nhi của mình, cách ông khơi nguồn ý tưởng cho một câu chuyện mới, và ý nghĩa của việc được Phaidon ấn hành tác phẩm của mình ở Anh Quốc.

 

tomi-ungerer-a-treasury-of-8-books-designboom01

 

Bìa cuốn A Treasury of 8 Books

Thiết kế của Tomi Ungerer

Ảnh do Phaidon cung cấp

 

Tomi Ungerer từng đoạt giải thưởng danh giá Hans Christian Andersen Award, và được xem là một trong những bậc thầy lớn trong nền văn học và minh hoạ sách thiếu nhi. Ông được biết đến như một người phá vỡ những cấm kỵ, đẩy lùi những ranh giới trong sáng tạo của mình. Từng truyện kể trong “A Treasury of 8 Books” đều kèm theo những trích dẫn và giai thoại mới. Cũng với cuốn sách này, lần đầu tiên độc giả được thấy những chất liệu trước đây chưa từng công bố trong quá trình xây dựng nhiều tác phẩm nổi tiếng nhất của Ungerer, bao gồm storyboard (khung cốt truyện), phác thảo và những hình ảnh truyền cảm hứng.

 

tomi-ungerer-a-treasury-of-8-books-designboom02

Tomi và tuyển tập truyện kể kinh điển của mình

Ảnh do Herman Baily cung cấp

 

Sau đây là cuộc phỏng vấn giữa Designboom và Tomi tại khách sạn St Pancras Renaissance ở Luân Đôn.

Designboom (DB): Trước tiên, đây là thời điểm thích hợp để nói về cuốn sách mới này của ông, “A Treasury of 8 Books”, một tuyển tập tám sách tranh kinh điển. Tại sao ông lại chọn giới thiệu chung tám tác phẩm này?

Tomi Ungerer (TU): Tôi không hề chọn chúng vì tôi đã thực hiện hơn 140 cuốn sách trong đời mình. Ở mặt nào đó, sách thiếu nhi chỉ là một dòng phụ, một góc cạnh trong sáng tác của tôi. Tôi không cho rằng đó là chuyên môn của mình, vì tôi còn làm bao nhiêu là thứ khác nữa. Đây là việc của nhà xuất bản. Họ hy vọng rằng sau cuốn này sẽ có một tuyển tập thứ hai, và có thể cả một tuyển tập thứ ba, với toàn bộ các đầu sách còn lại. Bạn cần hiểu rằng vị trí của tôi trong thế giới Anglo-Saxon, bao gồm Anh và Mỹ, đã bị ô uế sâu sắc. Trong khi toàn bộ sách của tôi nay đã  được xuất bản trên khắp thế giới bằng 44 thứ tiếng, trước đây 15 năm, nhà xuất bản Hàn Quốc của tôi vẫn vật lộn để công bố sách của tôi bằng tiếng Anh vì tôi chưa từng được xuất bản ở Anh trước đó. Việc này là do một vụ tai tiếng lớn tôi mắc phải với triển lãm của mình ở Royal Festival Hall nhiều năm trước. Rồi thì, như bạn biết đó, tôi đã bị cấm vào Mỹ suốt gần 45 năm, và tất cả sách của tôi đều bị cấm. Có nhiều người sưu tầm sách của tôi đã tìm thấy các ấn bản cũ từ các thư viện với dấu tem loại bỏ trên đó. Thực tình tôi rất tự hào về việc này. Bắt đầu từ bảy tám năm về trước, Phaidon đã hết sức dũng cảm khi đón nhận tôi, khi ở Anh chẳng ai khác muốn đụng đến tôi.

DB: Vậy cuộc xuất bản này là một sự kiện ý nghĩa?

TU: Việc Phaidon quyết định xuất bản sách của tôi lần nữa là một điều rất lý thú vì Phaidon nổi tiếng hơn cả với dòng sách nghệ thuật, chứ không phải sách thiếu nhi. Tôi thấy thật tuyệt khi được là một phần của cuộc tái ra mắt này. Một phần của việc này cho phép tôi trở lại Mỹ vào khoảng 4, 5 năm trước. Khi tôi ở đó, mọi việc diễn ra hết sức buồn cười vì mọi người đều cho rằng tôi đã chết từ lâu rồi!

 

tomi-ungerer-a-treasury-of-8-books-designboom03

Ảnh do Herman Baily cung cấp

 

DB: Cuốn “Treasury” trình bày nhiều chất liệu độc quyền, chưa từng được công bố trước đây. Tại sao ấn phẩm này của Phaidon được chọn là cuốn sách đầu tiên giới thiệu công trình này?

TU: Phaidon đã hoàn tất một công việc tuyệt vời. Cuốn sách được thực hiện với con mắt thẩm mỹ hết sức xuất sắc. Tôi phải nói rằng Phaidon chỉ cho ra lò những cuốn sách đẹp. Tôi rất may mắn vì đã làm việc với cùng một nhà xuất bản ở Thuỵ Sĩ suốt 65 năm, và luôn được chăm chút kỹ về chất lượng. Tôi nghĩ Phaidon là nhà xuất bản duy nhất có thể cạnh tranh với nhà xuất bản Thuỵ Sĩ của tôi về mặt chất lượng. Tôi lấy làm hạnh phúc, vì trước đây tác phẩm của tôi chưa bao giờ được công bố ở tầm mức chất lượng nào như thế. Việc đạt đến chất lượng thế này là ý của Phaidon. Tôi chỉ nghe theo ý tưởng của nhà xuất bản thôi. Họ chọn ra tám cuốn sách và thuyết phục tôi đồng ý một cách dễ mến.

 

tomi-ungerer-a-treasury-of-8-books-designboom04

“Moon Man” – Người Trăng của Tomi Ungerer

Minh hoạ của Tomi Ungerer

Ảnh do Phaidon cung cấp

 

DB: Ông có nói đến sự dũng cảm của Phaidon khi xuất bản tác phẩm của ông. Ông có thể cho biết việc này có tầm quan trọng thế nào, cũng như chia sẻ về mối quan hệ giữa ông và các nhà xuất bản khác được không?

TU: Tôi đã rất may mắn với nhà xuất bản ở Thuỵ Sĩ. Khó mà tin nổi là tôi đã làm việc được chỉ với một nhà xuất bản như một gia đình suốt nhiều năm. Chủ nhà xuất bản đã mất ba năm qua, nhưng con trai ông ấy, người mà tôi đã biết mặt từ khi anh chỉ là một em bé, vẫn tiếp tục xuất bản sách và vẫn ở mức chất lượng tuyệt vời.

Đường lối tiếp cận của Mỹ là một khi cuốn sách đã được bán hết ấn bản, họ yêu cầu cuốn kế tiếp. Tuy nhiên các nhà xuất bản của tôi luôn bảo đảm sách của tôi còn ấn bản, hoặc thường xuyên in lại chúng. Việc in lại này rất quan trọng vì nó giúp cho ra chất lượng cao nhất và bảo đảm cho tác phẩm của tôi luôn đến được với độc giả.

DB: Sự nghiệp sáng tác của ông giờ đây thật là đồ sộ, mà ông vẫn còn cho ra đến ba, bốn cuốn sách hằng năm. Làm cách nào ông nghĩ ra ý tưởng mới cho sách và sáng tác minh hoạ vậy?

TU: Tôi đã tự rèn mình theo một đường hướng để nghĩ ra ý tưởng. Tôi chẳng bao giờ lượm lặt bằng cấp, dù là trung học hay đại học hay bất cứ cái gì tương tự. Lúc nào tôi cũng có thể học mọi thứ tôi muốn. Tất cả những gì tôi cần là sự tự kỷ luật, khoản mà tôi rất giỏi. Về cơ bản tôi rất hiếu kỳ. Tôi luôn nói rằng tính hiếu kỳ nên được kích thích. Một khi anh đã hiếu kỳ, anh sẽ thu nhặt được tri thức. Khoảnh khắc anh bắt đầu so sánh kiến thức này, anh cũng bắt đầu phát triển được trí tưởng tượng. Ngày nay điều này hoàn toàn thiếu hụt. Chúng ta hoàn toàn bị kiểm soát bởi những hệ thống, và về cơ bản tôi chống lại điều đó, vì tôi chẳng có máy tính hay cái gì như thế cả. Tôi cho rằng nó xâm lấn tự do của mình. Ngoài ra, tôi biết sử dụng ba ngôn ngữ nên tôi sáng tác được bằng cả tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Anh. Tôi là người rất dễ thích nghi. Tôi viết cũng nhiều như tôi vẽ, để luôn có thể phối hợp những ý tưởng của mình thông qua hai phương tiện đó.

 

tomi-ungerer-a-treasury-of-8-books-designboom05

Một bức tranh từ truyện “Zeralda’s Orge” - Tên Khổng Lồ của Zeralda

Minh hoạ của Tomi Ungerer

Ảnh do Phaidon cung cấp

 

DB: Ông làm sao để lột tả nhiều vấn đề khác nhau trong các tác phẩm cho thiếu nhi?

TU: Tất cả bắt đầu với việc phục hồi vai trò cho các loài thú bị ghét bỏ. Trong số này có chuột cống, kên kên, dơi, rắn và heo. Tôi luôn mang lại cho chúng tiếng nói, bởi vì vạn vật đều có cái gì đó mà bạn không có.

DB: Có phải đó là nền tảng cho mọi nhân vật của ông? Rất nhiều cá tính và nhân vật chính của ông thuộc tuýp khác thường, ít ai ngờ tới, và phải vượt qua rất nhiều trở ngại.

TU: Tất cả những điều đó đều mang yếu tố tự truyện. Tôi không có quê cha đất tổ, đúng hơn là tôi bị gán cho điều đó. Tôi là người Pháp hay người Đức? Tôi không bao giờ được hỏi mình muốn làm gì cả. Sự ập đến của phe Quốc Xã cũng như sự trở lại của người Pháp đều làm tôi bị chấn thương như nhau. Tôi tự hào về chất giọng của mình. Tôi nói tiếng Pháp bằng giọng Đức, nói tiếng Đức bằng giọng Pháp, và nói tiếng Anh theo kiểu người Ai Len. Tôi là một con tắc kè bông.

 

tomi-ungerer-a-treasury-of-8-books-designboom06

“The Three Robbers” – Ba Tên Trộm

Minh hoạ của Tomi Ungerer

Ảnh do Phaidon cung cấp

 

DB: Ông không hề ngại làm trẻ con sợ vì những nội dung trong sách của mình. Có gì quá ghê sợ hay quá nổi loạn với trẻ trong đó không?

TU: Hầu hết sách của tôi mang chủ đề thú vật. Ở Mỹ, tôi bị đối xử gần như một dạng tín đồ của quỷ Xa Tăng, vì tôi phá vỡ hoàn toàn bức tranh thế giới tuyệt diệu, uỷ mị, với gấu nhồi bông này. Tôi cho rằng trẻ em phải được hướng ra ngoài thực tế. Thực tế đang ở ngoài kia chờ đón chúng. TÔi đã rất may mắn vì có một người mẹ quả cảm, không hề sợ hãi. Chúng tôi sống ngay bên cây cầu cuối cùng mà người Đức Quốc Xã để lại trên dòng sông Rhine, cuộc chiến kéo dài suốt ba tháng, mà tất cả những gì tôi còn nhớ là chúng tôi vẫn cười vui mặc kệ nó. Trong cuộc đời, chỉ một trái bom thôi là bạn đánh mất tất cả. Đó là một thái độ về cuộc đời khác hẳn. Ngày đó chúng ta cứng cỏi hơn. Ngày nay,  chúng ta có khuynh hướng dựa dẫm vào số phận hơn, nghĩa là chẳng biết chuyện gì sẽ xảy ra. Bạn sẽ tìm thấy tinh thần đó trong các sách thiếu nhi của tôi. Tôi đã nói trong phần nội dung là những đứa trẻ trong truyện tôi viết không bao giờ sợ hãi.

 

tomi-ungerer-a-treasury-of-8-books-designboom07

“Ba tên trộm” là một trong những truyện kể bán chạy nhất, được ưa thích nhất của Tomi Ungerer

Minh hoạ của Tomi Ungerer

Ảnh do Phaidon cung cấp

 

DB: Đêm trước ngày sinh nhật lần thứ 85 của ông, nhiều nghệ sĩ, nhà thiết kế và tác giả có tên tuổi, cũng như nhiều người hâm mộ ông trên toàn cầu, đã liên lạc để gửi lời chúc mừng đến ông. Ông cảm thấy thế nào khi nhớ lại những lời ngưỡng vọng ấy?

TU: 85 là tốc độ mà tôi đã đạt tới, nhưng tôi chẳng có bằng lái xe!

Điều đó thực tình khiến tôi xấu hổ lắm. Nghĩ xem, bạn có hình dung nổi là tôi là nghệ sĩ duy nhất còn sống mà có cả một bảo tàng về mình không? Tuy vậy điều này là nhờ số lượng tác phẩm tôi đã cho đi. Tôi có 15 ngàn tranh vẽ, và cứ bốn tháng một lần lại có một triển lãm ở bảo tàng của tôi. Điều này làm tôi xấu hổ, vì nghệ sĩ nào mà chẳng cần được triển lãm.

Bạn đã từng nghe nói tới Andre Francois chứ? Ông ấy cùng với Saul Steinburg là thần tượng của tôi khi tôi còn trẻ. Tôi luôn bảo ông ấy hãy cho đi tác phẩm của mình, ít nhất là hiến cho nhà nước, nhưng ông ấy không làm. Vài năm trước khi ông ấy mất, phòng sáng tác của ông ấy bị cháy và chẳng còn gì để lại. Tôi đã khóc. Tất cả công trình của ông ấy đã tiêu tan. Làm sao đời nay còn có thể nhớ đến ông ấy được nữa? Ông ấy là một trong những nghệ sĩ và hoạ viên vĩ đại nhất từng có thời ấy.

 

tomi-ungerer-a-treasury-of-8-books-designboom08

 Ảnh © Designboom

 

Về Tomi Ungerer:

Là con trai của một nghệ sĩ, nhà sử học và nhà sản xuất đồng hồ chiêm tinh, Jean-Thomas Ungerer, còn gọi là Tomi, ra đời năm 1931 ở Strasbourg, Alsace, Pháp. Năm 1940, Alsace bị người Đức thôn tính, và Tomi phải học tư tưởng Quốc Xã tại trường mình ở Colmar, nơi tiếng Pháp bị cấm sử dụng. Sau khi ông rớt kỳ thi tú tài hai, Tomi bước vào một cuộc hành trình xuyên châu Âu bằng cách quá giang xe trên đường. Thầy hiệu trưởng của ông mô tả ông là một “con người cá nhân chủ nghĩa ương ngạnh và ưa đả phá đến mức ngoan cố”. Năm 1952 – 1953, ông gia nhập méharistes (đoàn kỵ binh cưỡi lạc đà của Pháp) ở Algeria, nhưng bị thải hồi sau một cơn bệnh nặng. Sau đó, ông theo học trường nghệ thuật trang trí thành phố ở Strasbourg, nhưng lại bị yêu cầu rời trường chỉ sau một năm. Năm 1956, Tomi khởi hành đến New York với 60 đô la trong túi và những gì mà ông mô tả là một “rương đầy tranh vẽ và bản thảo”. Năm kế tiếp, Tomi xuất bản cuốn sách thiếu nhi đầu tay của mình, “The Mellops Go Flying” (Nhà Mellops Đi Máy Bay) và thành công tức thì với một giải thưởng. Trong lúc tiếp tục sáng tác cho thiếu nhi những năm sau đó, Tomi còn tất bật tham gia vào trào lưu nhân quyền chống lại sự cô lập và cuộc chiến Việt Nam năm 1962. Ông xuất bản nhiều poster đáng chú ý vì quan điểm triệt để của chúng, và năm 1966, ông trở thành biên tập viên mảng ẩm thực cho tạp chí Playboy. Năm 1981, triển lãm hồi tưởng tại bảo tàng Nghệ thuật Trang trí (Louvre) Paris kỷ niệm 25 năm sự nghiệp của Tomi Ungerer. Năm 1998, ông được trao Giải Hans Christian Andersen, giải thưởng văn học thiếu nhi danh giá nhất, và Giải thưởng vì Văn hoá Châu Âu.   

 

Biên dịch: HC

Xem bài viết gốc tại đây.


A.M.C STUDIO

Lượt xem

  • Đang xem:
  • Tổng lượt xem: