amedia

Phỏng vấn Janko Potezica, Trưởng nhóm Thiết kế Cấp cao của công ty IDEO, về “Tương Lai Của Xe Hơi”

27-08-2017 20:22:35


interview with IDEO's senior design lead janko potezica on the ‘future of automobility’

 

Vài tuần trước, IDEO đã tiết lộ một ý tưởng xe hơi mới, trong đó có sự cân nhắc đối với tiềm năng to lớn của việc chia sẻ phương tiện du hành trong tương lai không xa. Với tên gọi ‘The Future of Moving Together’ (Tương Lai của Việc Di chuyển Cùng nhau), đồ án này là phần thứ tư trong chuỗi sáng tạo “Future of Automobility” (Tương Lai của Xe Hơi) của IDEO, tiếp nối các ý niệm về hệ thống xe hơi tự lái, dịch vụ giao hàng theo yêu cầu, và không gian làm việc di động. Được trang bị hoàn chỉnh các “tổ kén” tuỳ biến, các tính năng đặt chỗ theo nhu cầu cá nhân, và các giao diện thích ứng với không gian trong xe hơi, mẫu ý tưởng này là hình dung về một phương thức di chuyển hiệu quả hơn, nhiều tính hợp tác hơn và linh động hơn cho tài xế cũng như hành khách.

Designboom đã trò chuyện với Janko Potezica, Trưởng nhóm Thiết kế Cấp cao của đội ngũ chuyên về mảng thiết kế cơ động tại IDEO, về tiến trình của đồ án, các đặc tính tuỳ biến độc đáo của ý tưởng, và con đường mà “Tương Lai của Xe Hơi” đang hướng tới.

 

ideo interview janko potezica

IDEO đang nghiên cứu các phương thức để làm cho trải nghiệm chia sẻ phương tiện du hành trơn tru hơn

 

Designboom (DB): Trước hết, xin ông chia sẻ đôi chút về tiểu sử của mình, và về lần đầu tiên ông góp mặt vào Future of Automobility của IDEO?

Janko Potezica (JP): Khi tôi lần đầu tiên bắt gặp loạt đồ án Future of Automobility của IDEO, tôi đã có vài năm làm việc trong ngành công nghiệp xe hơi. Loạt ý tưởng ấy gây cho tôi cảm hứng, khiến tôi phải suy nghĩ lại về cách mình nhìn nhận tương lai của xe hơi, và quan trọng hơn, cách mình nhìn nhận tương lai của tính cơ động. Tôi bèn gia nhập IDEO để được xử lý những thách thức về tính cơ động mang tính phổ quát hơn mà ngày nay chúng ta đang đối mặt, và thúc đẩy tư duy xoay quanh vấn đề làm sao để có thể dịch chuyển người, vật và không gian trong tương lai. Là một kẻ mang bản chất lạc quan chủ nghĩa, tôi luôn xem trọng việc truyền cảm hứng cho mọi người thông qua đóng góp của mình về những gì có thể có được trong tương lai. Ở IDEO, không phải mất nhiều thời gian để ta tìm thấy những nhà thiết kế cùng chia sẻ đam mê với mình, và sẵn sàng đón nhận một thách thức lớn như thế này.

 

ideo interview janko potezica

Nhóm sáng tạo đã hình dung ra một thiế kế có thể tương thích với nhiều tình huống và nhu cầu khác nhau của người dùng

 

DB: Vài năm trước, “Future of Automobility” của IDEO đã đưa đến ba ý tưởng độc đáo – khai phá khoảng thời gian chúng ta bỏ ra để di chuyển, chuyển giao hàng hoá theo lối tự động, và không gian làm việc linh động. Đồ án “Automobility” đã tiến triển ra sao kể từ đó đến nay?

JP: Nhóm chúng tôi đang ở một công đoạn độc đáo, đó là nhận dạng các khuynh hướng có mặt trên khắp các ngành công nghiệp và phát hiện những biến chuyển về hành vi trong xã hội. Loạt đồ án Automobility được lấy cảm hứng từ ba khuynh hướng hành vi chủ đạo: nền kinh tế theo yêu cầu (on-demand economy), nền kinh tế san sẻ (sharing economy), và nền kinh tế chú ý (attention economy). Điều này có nghĩa là chúng ta ngày càng mong đợi được tiếp cận tức thì hàng hoá và dịch vụ, chúng ta ưa chuộng sự tiếp cận hơn là sự sở hữu, và chúng ta đang dần có ý thức hơn về cách thức và thời điểm chúng ta tiêu thụ thông tin. Ý niệm thiết kế mới nhất trong loạt đồ án Automobility có cân nhắc đến ba khuynh hướng này, qua việc xoáy sâu vào thiết kế nội thất của các mẫu xe dùng vào hoạt động chia sẻ phương tiện du hành trong tương lai. Chúng tôi tin rằng lối thiết kế nội thất có suy nghĩ này sẽ giúp tạo ra những tương tác mới mẻ, phong phú giữa những người cùng chia sẻ hành trình.

DB: Những tiến bộ công nghệ ngày càng vượt bậc sẽ trở thành thực tế quen thuộc trong tương lai, khi các nhu cầu cơ bản của con người là ngủ, ăn, làm việc và du hành vẫn không thay đổi. Vì sao các ý niệm xe hơi của IDEO lại chú trọng hơn cả vào các nhu cầu này, và các bạn thiết kế như thế nào để phục vụ cho các nhu cầu đó?

JP: Chúng tôi hình dung các phương tiện du hành san sẻ trong tương lai sẽ được thiết kế để đáp ứng nhu cầu thư giãn, ăn uống hay làm việc trên đường đi của cả tài xế lẫn hành khách. Chúng tôi cho rằng chúng tôi phải dịch chuyển ra khỏi hướng thiết kế những chiếc xe đưa ta từ không gian này đến không gian khác, mà chuyển sang hướng thiết kế những chiếc xe – nhất là những không gian nội thất – đưa ta từ không gian này qua không gian khác. Một số câu hỏi mà chúng tôi đã khai thác trong ý niệm thiết kế mới nhất này là, “Làm sao để có thể tạo ra một thánh đường cá nhân bên trong các không gian đang dịch chuyển?” và “Làm sao để làm giàu thêm những tương tác xã hội bên trong một phương tiện du hành san sẻ?” Bằng cách đặt người dùng vào vị trí trung tâm, chúng tôi đã xoay xở tạo hình và xây dựng được thiết kế cho nhiều tình huống, nhiều nhu cầu tiêu dùng đa dạng.

 

ideo interview janko potezica

Bốn tổ kén tuỳ biến được bố trí bên trong từng chiếc xe

 

DB: Với tình trạng cơ sở hạ tầng đô thị xem chừng quá tải hiện nay, đồ án “The Future of Moving Together” đặt mục tiêu thế nào trong việc làm giảm bớt tắc nghẽn phố phường?

JP: Việc làm giảm bớt tắc nghẽn phố phường là một thách thức mang tính hệ thống, cần phải xử lý bằng nhiều phạm vi tiếp cận. Loạt ý tưởng Automobility của IDEO có đề ra một số gợi ý về cách chúng tôi có thể xử lý phần nào thử thách này. Ví dụ, mô hình phòng làm việc cơ động dạng tổ kén Work on Wheels là sự tận dụng những cấu trúc hạ tầng không được sử dụng vào ban ngày, đảo ngược hoạt động đi làm của chúng ta, còn Cody, chiếc xe giao hàng tự động, thì góp phần vào việc giảm bớt ách tắc bằng cách vận hành sau giờ công sở. Ý niệm thiết kế mới nhất nêu bật những gì chúng tôi có thể làm để trải nghiệm chia sẻ phương tiện du hành trở nên hấp dẫn hơn, hữu hiệu hơn, rồi từ đó đưa đến tiềm năng làm giảm bớt số lượng xe cộ trên đường phố. Khi các chủ xe hơi có thể cho người khác thuê xe mình để sử dụng vào ban ngày, gánh nặng cơ sở hạ tầng ở các bãi đỗ có thể giảm đi nữa, và giải phóng không gian cho các hoạt động khác.

 

ideo interview

Ý niệm hướng vào tương lai tiềm tàng của việc chia sẻ phương tiện di chuyển

 

DB: “The Future of Moving Together” tập trung vào tiềm năng của việc chia sẻ phương tiện di chuyển, với mục tiêu là cải thiện trải nghiệm dịch vụ. Ý niệm này có những tính năng chủ đạo nào? Và còn bao xa nữa thì chúng ta có thể thực sự chính mình trải nghiệm chúng?

JP: Cùng với sự phát triển của dòng xe hơi tự quản, chúng tôi nhận thấy sự hình thành của một hệ thống ngôn ngữ mới về tính cơ động, ở đó những chiếc xe tự lái có thể truyền đạt dự định của chúng tới môi trường xung quanh thông qua các thiết bị chỉ báo ngoại vi như màn hiển thị và đèn chiếu khác nhau. Trong bối cảnh du hành chung ngày nay, việc tìm được chiếc xe phù hợp có thể là một thách thức. Giải pháp khả dĩ của chúng tôi là hình dung ra một tương lai mà ở đó mọi người có thể cá tính hoá hình thức bên ngoài của chiếc xe mà họ san sẻ cùng nhau. Chúng tôi cũng đã nghĩ đến việc khai mở trải nghiệm du hành chung, bằng cách tạo điều kiện cho người ta làm được nhiều việc hơn trên đường đi, mà không bị say xe chóng mặt. Mỗi buồng xe có một màn hiển thị dạng vành chắn, cho phép hành khách vừa hướng mắt ra đằng trước và duy trì những ghi nhận về tình hình đường đi, vừa làm việc hay thưởng thức được chương trình TV yêu thích của họ. Các giao diện vận hành bằng giọng nói trong màn hiển thị dạng vành chắn có thể giúp hành khách làm việc và kết nối trơn tru hơn nữa với nhau trên đường đi. Công nghệ cần có để thực hiện hầu hết các ý tưởng này hiện không thiếu, nhưng còn phải vượt qua một vài chướng ngại nữa thì chúng ta mới có thể thấy chúng thành hiện thực. Tin rằng chúng ta có thể thấy một số trong các thiết kế này trên đường phố trong thập niên tới.

 

ideo interview

“The Future of Moving Together” hình dung ra một lối du hành nhiều tính hợp tác và linh động hơn

 

DB: Làm thế nào người dùng có thể tuỳ biến một trải nghiệm trong xe hơi theo ý thích riêng của mình?

JP: Chúng tôi cho rằng để tiềm năng tích cực của hoạt động du hành chung được “mở khoá”, hành khách cần được lựa chọn, được tuỳ biến trải nghiệm chia sẻ phương tiện giao thông của mình mà không làm giới hạn trải nghiệm của người khác. Ví dụ, các ý niệm thiết kế của chúng tôi cho phép hành khách chọn lựa giữa trải nghiệm riêng tư và trải nghiệm xã hội, ngay trong buồng xe riêng của họ. Các buồng xe này có kèm tường bao và các tính năng chặn tiếng ồn, bảo đảm sự riêng tư về hình ảnh lẫn âm thanh. Hành khách cũng có thể tham gia vào những tương tác xã hội phong phú hơn, bằng cách nghiêng buồng xe của mình về phía bạn đồng hành và sử dụng công nghệ khuếch đại âm thanh. Lựa chọn thế nào là hoàn toàn tuỳ vào từng hành khách. Rất dễ để hình dung ra một khung cảnh mà ở đó có hai hành khách chuyện trò sôi nổi với nhau, trong khi hành khách còn lại thì làm việc hay thư giãn trong buồng riêng của mình.

 

ideo interview

Hành khách có thể đặt chỗ và lựa chọn buồng xe tuỳ biến theo yêu cầu

 

DB: Công nghệ tự lái là một bước tiến mà mọi thương hiệu xe hơi và nhiều công ty công nghệ đang thử nghiệm. Ông có suy nghĩ gì về tương lai của những chiếc xe tự lái và ý tưởng lối sống tự quản nói chung?

JP: Ngày nay khi mà có bao nhiêu là tai nạn xe hơi do sơ sót của con người gây ra, những chiếc xe tự lái mang tiềm năng giúp cho đường phố của chúng ta trở nên an toàn hơn. Sự phát triển của những hạm đội xe điện, tự quản, có kết nối mạng và cho nhiều hành khách dùng chung cũng có tiềm năng làm giảm chi phí tiêu tốn trên từng dặm đường xuống mức thấp kỷ lục, làm cho hoạt động xê dịch trở nên sẵn có ở nhiều nơi hơn. Trong tương lai, việc này có thể giúp con người chạm đến những cơ hội tốt hơn về học vấn, nghề nghiệp hay y tế, mà ngày nay còn khó tiếp cận. Chúng tôi nhận thấy mối gắn bó chặt chẽ giữa sự xê dịch về mặt vật lý và sự xê dịch về mặt xã hội, và việc giảm bớt chi phí di chuyển có thể là một yếu tố giúp thúc đẩy một làn sóng phồn vinh mới xuyên suốt xã hội.

 

ideo janko potezica

Từ điện thoại thông minh, hành khách có thể chọn buồng xe mà họ muốn

 

DB: Tương lai mà những khai phá của IDEO về “Future of Automobility” hướng đến là gì?

JP: Tôi sinh ra ở Serbia, tôi lớn lên ở Đức, và giờ thì tôi sống ở California. Mỗi nơi đều có một cơ chế giao thông độc đáo với những lợi ích và khó khăn của nó. Ở IDEO, chúng tôi đang khám phá một phạm vi rộng lớn những thách thức trong di chuyển. Chúng tôi đặc biệt hứng thú với việc thiết kế cho hoạt động di chuyển trong siêu đô thị, và xử lý các thách thức mới trong các nền kinh tế đang phát triển – những khu vực mà ở đó thiết kế có thể đóng một vai trò quan trọng từ rất sớm trong cấu trúc hạ tầng, và trong việc định hình cách thức di chuyển (và kết nối) giữa người, vật và không gian ở tầm mức hệ thống.

 

Biên dịch: HC

Xem bài viết gốc trên DESIGNBOOM


A.M.C STUDIO

Lượt xem

  • Đang xem:
  • Tổng lượt xem: