amedia

Thay đổi từ chính mình

10-11-2016 11:05:56


THAY ĐỔI TỪ CHÍNH MìNH

(THAY ĐỔI TỪ CHÍNH MìNH là tựa đề AMC thêm vào loạt bài viết ngắn của Trần Xuân Hải. Các tựa đề nhỏ (in đậm) là của chính tác giả.)

Con người thật kỳ lạ. Chúng ta đang nhìn thấy xã hội thay đổi hàng ngày. Chúng ta có thể nhìn lại lịch sử và thấy rõ những bước tiến vĩ đại mà con người đạt được. Tuy vậy, với bản thân mình, rất nhiều người cảm thấy rằng mình không thể tự thay đổi được những thói quen xấu để trở nên tốt hơn, giỏi hơn, hạnh phúc hơn.

Có bao giờ bạn tự nghĩ về mình:
- Tôi không thể dậy sớm.
- Tôi không thể tập thể dục.
- Tôi không thể bỏ thuốc lá.
- Tôi không thể giao tiếp tốt.
- Tôi không biết viết văn.
- Tôi không có nhiều bạn bè.
- Tôi không kiếm được việc làm vừa ý.
...

Và rồi bạn thấy buồn, thấy chán với cuộc sống của bạn, mà không tự hỏi rằng có phải những điều đang xảy ra với mình là kết quả của những gì bạn đã làm và cả không làm. Bạn muốn đời thay đổi thì bạn cần đổi thay. Nhà bác học A. Einstein có nói rằng "Sự điên rồ: làm đi làm lại một việc mà mong chờ kết quả sẽ khác đi." (Insanity: doing the same thing over and over again and expecting different results.)

Hãy thay đổi. Bạn sẽ thấy cả thế giới đổi thay cùng bạn

Chịu trách nhiệm 

Mỗi cuốn sách hay, mỗi người thầy giỏi, mỗi lời khuyên tốt đều nhắm tới mục đích giúp chúng ta trưởng thành hơn, hạnh phúc hơn, thành công hơn. Tuy vậy tôi tin rằng mỗi người đều phải tự quyết định cuộc đời mình. Vì thế đừng hỏi người khác mình nên làm gì. 

Việc tự mình chịu trách nhiệm mọi hành động của mình cũng rèn giũa mình tiến bộ mau hơn, ép mình phải suy nghĩ nhiều hơn, học hỏi nhiều hơn. Khi chúng ta hỏi người khác mình nên làm gì, chúng ta đã đẩy một phần trách nhiệm về cuộc đời mình cho họ. Điều này rõ ràng là không công bằng đối với họ và là một sự vô trách nhiệm từ phía chúng ta.

Việc tự chịu trách nhiệm với hành động và kết quả giúp chúng ta bớt đổ tại hoàn cảnh hơn, nhìn thấy rõ những kết quả của các hành động mà chúng ta đã làm đang thay đổi cuộc đời ta như thế nào. Ngay cả việc bạn không hành động, đó cũng là lựa chọn của bạn và mọi chuyện diễn ra dựa vào điều này.

Nếu bạn cần lời khuyên, thay vì hỏi "Tôi phải làm gì?" hãy thay đổi câu hỏi thành "Tôi muốn điều A, nếu tôi làm theo cách B thì có đạt được điều A không?" Rõ ràng câu hỏi sau thể hiện mạnh mẽ hơn nhiều và cũng giúp người được hỏi dễ dàng hơn nhiều trong việc giúp chúng ta.

Cuộc đời ta, ta phải định đoạt.

Tôi hành động, vì thế tôi tồn tại

Điều gì có ý nghĩa với cuộc sống? Đối với tôi, ý nghĩa là tôi có thể tạo ra những kết quả tích cực từ bản thân mình và những người xung quanh. Với những gì tôi thấy, chúng ta (bao gồm cả bản thân tôi) đang tốn quá nhiều thời gian và năng lượng vào những suy nghĩ và hành động tiêu cực. 

Thay vào ngồi đó than thân trách phận, đổ tại hoàn cảnh, rên rỉ khóc lóc với những người xung quanh, các bạn thử làm bất kỳ hành động nào giúp bạn tiến bộ:
- Đọc một cuốn sách
- Học từ một người bạn
- Làm quen thêm một người bạn
- Giúp đỡ người khác
- Giới thiệu 2 người bạn làm quen nhau
- Chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức với người khác
- Tập luyện thể dục hay chơi thể thao
- Trân trọng và tỏ lòng biết ơn với những gì bạn nhận được
- Lắng nghe và thấu hiểu người khác
...

Bạn thử tìm thêm xem. Tôi tin rằng bạn sẽ tìm ra còn vô số cách để biến cuộc đời bạn có ý nghĩa hơn, hạnh phúc hơn và thành công hơn.

Hành động nào!

Bạn làm gì khi rảnh rỗi

Phần lớn chúng ta đều làm những điều giống nhau khi "bận". Làm việc, học tập... Dường như chỉ khi chúng ta rảnh rỗi, tự do làm theo ý thích của mình, chúng ta mới tạo ra sự khác biệt. Điều bạn làm sẽ định hình bạn, sẽ làm bạn khác những người còn lại. Vậy bạn đang làm gì?

Hãy thử nhìn lại, bạn ước mơ đạt được điều gì? Dù là hạnh phúc chung chung hay một ước mơ rất cụ thể như: học nấu ăn, học thiết kế thời trang... Bạn đã làm gì cho ước mơ của bạn? Đây cũng chính là điểm mà người thành công khác biệt với người thất bại. Người thành công dùng hết thời gian, sức lực, và nhiều khi cả tiền bạc của mình để đi theo ước mơ. Thời tôi còn làm thiết kế, gặp rất nhiều bạn nói với tôi rằng họ thích thiết kế, thích trở thành nhà thiết kế. Tôi nói với họ, vậy bạn thiết kế đi. Điều gì ngăn cản bạn thiết kế? Hãy làm thật nhiều, bạn sẽ giỏi lên. Bạn có nghe nói đến lý thuyết 10,000 giờ? (Hãy tìm đọc cuốn Những kẻ phi thường (Outliers) của Malcome Gladwell nhé.) Theo lý thuyết này, muốn trở nên giỏi giang thành thạo ở bất kỳ ngành gì, bạn phải bỏ ra khoảng 10,000 giờ để rèn luyện nó. Vậy bây giờ bạn hãy nói tôi nghe thử, bạn đã bỏ được bao nhiêu giờ cho ước mơ của bạn rồi?

Hãy chọn cho mình một mục tiêu có ý nghĩa.
Hãy hành động ngay.
Chờ gì nữa?

10,000 giờ đang chờ đón bạn...

Thay Đổi (Switch)

Đối với phần lớn mọi người, việc thay đổi bản thân mình dường như là điều khó khăn nhất. Nhưng ai cũng hiểu, để hạnh phúc và thành công, chúng ta cần thay đổi rất nhiều như giảm thiểu và loại bỏ những thói quen xấu, xây dựng và củng cố các thói quen tốt. 

Trong cuốn sách Thay đổi (Switch) của 2 anh em Dan & Chip Heath - một cuốn sách tuyệt vời của 2 tác giả tôi rất mê, các tác giả nêu lên 3 vấn đề lớn trong việc thay đổi:
- Cảm xúc - với hình tượng là con voi
- Lý trí - với hình tượng là người quản tượng
- Cách làm - với hình tượng là con đường

Lý trí chúng ta rất dễ lý giải tại sao ta muốn điều đó. Chẳng hạn dậy sớm tập thể dục tốt cho sức khỏe của chúng ta, rất dễ hiểu phải không nào. Giống như Người quản tượng muốn đi đến đích. Nhưng Cảm xúc thì không chịu nghe theo lý trí, đêm hôm trước chúng ta thức khuya coi bóng đá hay chơi game. Giống như Con voi muốn rẽ ngang rẽ dọc, chẳng muốn đi theo "chỉ đạo" của Người quản tượng chút nào. Còn con đường thì giống như cách chúng ta đang thực hiện điều mình mong muốn. Con đường càng khó, càng gai góc thì Con voi càng muốn rẽ ngang.

Trong cuốn sách có nêu rất nhiều kỹ thuật giúp chúng ta giải quyết các khó khăn mà chúng ta gặp trong 3 vấn đề nêu trên. Trong khuôn khổ bài viết này, tôi chỉ rút ra bài học tôi rút ra được sau khi đọc cuốn sách (2 lần - cần phải đọc 2-3 lần nữa mới thấu hiểu phần nào):

Lý trí & Cảm xúc

Như đã nêu trên, lý trí là phần dễ hiểu nhất. Phần lớn chúng ta đã được huấn luyện từ rất nhỏ rằng cần phải làm gì. "Em phải làm nhiều bài tập để khi đi thi đạt điểm tốt", "Con phải học Anh văn để có việc làm tốt". Ai mà chẳng hiểu được điều này. Người quản tượng muốn gì thì rất rõ ràng. Việc quản lý Con voi cảm xúc của chúng ta mới là vấn đề khó. Một khi đang làm bài tập mà bạn réo đi cafe, đang học Anh văn mà TV phát bộ phim mà mình mê mệt muốn coi.

Giải pháp, theo tôi, là phải kết hợp được lý trí và cảm xúc. Làm sao việc làm bài tập cũng vui vẻ không thua đi cafe. Học AV cũng hấp dẫn không kém gì xem phim. 

Về lý trí, tôi sẽ cố gắng nhìn thật rõ tất cả các lợi ích mà việc tôi làm đem lại. Ví dụ, học AV tôi sẽ đọc được những cuốn truyện, sách tuyệt vời bằng nguyên bản (ví dụ như xem Harry Potter khi vừa được xuất bản bằng tiếng Anh), xem những bộ phim bằng tiếng Anh (tránh ăn phải sạn biên dịch), giao tiếp được với những con người thật lý thú từ khắp nơi trên thế giới... Tôi khao khát những kiến thức mới lạ mà sách vở tiếng Việt không đủ thỏa mãn. Con đường duy nhất là phải học, phải đọc thật nhiều bằng tiếng Anh và tôi nghiến răng đi theo. Xin nói cho các bạn hiểu, tôi cũng lười biếng không thua bất kỳ bạn nào nên việc học ngoại ngữ với tôi là một sự cố gắng không nhỏ.

Về cảm xúc, tôi cố gắng lồng chuyện học tiếng Anh bằng những hành động đem lại cảm xúc mãnh liệt cho tôi. Vẫn còn nhớ từ cách đây khoảng 15 năm, khi tôi dịch những mẩu truyện ngắn dạng Chicken Soup, tiếng Anh của tôi thật tệ. Mỗi câu tôi dịch đều phải tra từ điển vì đều bắt gặp những từ tôi không biết. Nhưng tôi vẫn cố gắng dịch đều hàng tuần. Tôi dịch những mẩu tiếu lâm (jokes - được khoảng vài trăm mẩu) rồi truyện ngắn (39 truyện - vẫn còn lưu trên Dactrung.net). Tôi còn nhớ, khi dịch những truyện ngắn này, dù không hiểu được hết 100% những gì tác giả viết, tôi vẫn xúc động tới rưng rưng nước mắt khi gõ những dòng tiếng Việt. Hoặc tôi xem những bộ phim mới bằng tiếng Anh (vì không có bản tiếng Việt), dù không hiểu hết, tôi vẫn cảm nhận được những cảm xúc, những nụ cười của những bộ phim này. Xem một lần không hiểu hết, tôi xem lại lần 2. Các bộ Friends, Sex & the City, 24... tôi nghiền không chỉ một lần. Tôi xem đến gần như thuộc hết lời thoại và giọng của các diễn viên trong Friends.

Mỗi hành động bạn làm để tiến bộ hơn mỗi ngày, để bước thêm một bước tới gần đích ước mơ của bạn cần có đủ 2 phần Lý trí và Cảm xúc. Bạn làm điều đó vì bạn tin là nó có ích (Lý trí & dài hạn) và bạn tìm thấy niềm vui khi bạn thực hiện nó (Cảm xúc & ngắn hạn). Bạn có làm được không?

Con đường - Cách thực hiện 

Mục tiêu phải đủ lớn để thuyết phục lý trí - Người quản tượng.
Mục tiêu phải đủ hấp dẫn để thuyết phục cảm xúc - Con voi.
Mục tiêu phải không quá khó khăn để không làm ta nản lòng - Con đường phải rộng mở nhưng cũng không quá dễ dàng. Vì quá dễ dàng sẽ làm mất đi tính hấp dẫn kích thích của một thách thức lớn. Đây chính là điểm khó khăn nhiều nhất và dễ gãy đổ nhất khi thực hiện bất kể mục tiêu gì. Nếu quá lớn, quá khó, bạn sẽ dễ nản lòng và bỏ cuộc. Nếu quá dễ, bạn sẽ thấy buồn chán. Ai đã từng đọc qua về Flow của Mihály Csikszentmihalyi - lần nào đọc đến tên ông này cũng muốn trẹo lưỡi - sẽ hiểu rõ hơn vấn đề này. 

Với tôi, đầu tiên tôi thường đặt cho mình 1 mục tiêu đủ kích thích cao độ về lý trí (tức là không hề dễ vượt qua) - ví dụ như học trong 3 tháng 5,000 từ vựng ngoại ngữ. Sau đó tôi chia ra làm những "cột mốc" nhỏ hơn cho mỗi ngày. Chú ý là mỗi ngày nhé! Phải nhắc lại vấn đề này cho rõ! Ví dụ ~ 60 từ/ngày. Rồi tôi quyết tâm học nó (phương pháp học sẽ bàn trong bài khác.) Giữ chặt chẽ mục tiêu này, ngày nào thiếu thì ngày hôm sau quyết tâm bù hoặc vượt. Mỗi ngày tôi nhìn thấy mình tiến gần mục tiêu hơn, thấy mình học được nhiều từ hơn, tôi là càng hăng hái hơn. Từng thành quả nhỏ (mỗi ngày) giúp tôi có thêm sức lực để vượt qua 1 ngày mới với mục tiêu mới nhiều hơn trước, khó hơn trước (phải học từ mới & ôn từ cũ.) Tôi vui với những gì mình đạt được và càng quyết tâm đạt được mục tiêu lớn kia. Tôi cân bằng lý trí với cảm xúc bằng cách "ăn mừng" với từng thành công nhỏ mình đạt được. Nếu hoàn thành hoặc vượt "mục tiêu" ngày, tôi có thể thưởng cho tôi bằng việc đọc một cuốn truyện, chơi game, hoặc tán dóc với bạn bè (nhân tiện khoe họ về tiến trình mình đang làm - càng khoe nhiều các bạn càng khó bỏ cuộc!)

Bước đều.
Bước nhanh.
Bước vui...


TRẦN XUÂN HẢI & HAPPINESS MANAGEMENT

 

 

 


A.M.C STUDIO

A.M.C kết nối

Lượt xem

  • Đang xem:
  • Tổng lượt xem: